GünAzTv: Atom nüvə proqramı  ilə bağlı inadı ucbatından İrana  qarşı sanksiyalar genişlənməkdədir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Tehrana qarşı  sonuncu, dördüncü qətnaməsinin tələbləri çərçivəsində dünyanın çeşidli dövlətləri də İslam Respublikası ilə iqtisadi əməkdaşlığın məhdudlaşdırılmasına dair qərarlar qəbul edirlər.

GünAzTV-nin Qəbr KİV-ə istinadən məlumatına əsasən, Cənubi Koreya İran bankları əməliyyatları iki aylığına dayandırıb

Ötən ay Cənubi Koreyanın  «KİA» avtomobil şirkəti BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4-cü, sonuncu sanksiyasına uyğun olaraq, İslam Respublikasına avtomobil hissələri və avtomobil ixracını dayandırır.

Mütəxəssislərin fikrincə bu İrana çox arğır zərbədir. Ötən il İrana idxal olunan avtomobillərin 40 faizi «KİA»-nın payına düşür.

Cənubi Koreya KİV-in məlumatına əsasən,rəsmi Seul sanksiya ilə bağlı qərara qəbul etdikdən sonra yerli xırda və irri şirkətlər İslam Respublikasına ixracatı ya tam dayandırıb, ya da  əlaqələri dayandırıb.

Koreyanın ikinci ən iri avtomobil nəhəngi «Hyundai»hələlik İranla əməkdaşlıq etməkdədir. Müşahidələrə əsaən yaxın zamanlarda ölkə rəhbərliyinin sanksiyasının onun da fəaliyyətinə təsir edəcəyi ehtimal olunur.

Xatırladaq ki, bir müddət öncə rəsmi  İrana qarşı qadağalar qoşulmağa dair rəsmi Seulla danışılar aparılmışdı. Həmin müzakirələrdən sonra bildirildi ki, Tehran hakimiyyətinə qarşı sanksiyalara qatılacağı halda Cənubi Koreya 6 milyard dollar ziyana düşə bilər.

Onu da qeyd edək ki, bu ilin avqustunda Yaponiyanın «Toyota» avtoşirkəti də İranla əməkdaşlığı kəsdiyini bildirmişdi. 

Əl xalaçalarının  istehsalı və ixracı birliyinin başçısı  Əkbər Herisçian «İRNA»-ya müsahibəsində  bildirib ki, cari ilin sentyabrının 29-dan  etibarən ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları) İranın bütün enöv əl xalçalarına sanksiya tətbiq edəcək. Yasağın başa çatması müddəti müəyyən olunmayıb. 

Onun sözlərinə  görə, ABŞ İslam Respublikasının  bu məhsullarının əsas bazarıdır. Birlik rəhbəri qeyd edib ki, onlar son aylarda Amerikaya iri həcmdə əl xalçası göndərməyi planlaşdırıbmış : «Bu yasaqdan sonra xalçaçılar rahatsızdır. Oxşar qərarın Avropa ölkələrində də qəbul olnacağı istisna olunmur».  

Qeyd etmək  lazımdır ki, rəsmi Vaşinqton İrandan ABŞ-a idxal olunan püstə və qara kürüyə də sanksiya tətbiq edib. 

Ə.Herisçianın  dediyinə görə, ötən ilin uyğun dövrü ilə müqayisədə cari ilin mart-iyul aylarında əl xalçalarının ixracatında 41 faiz artım müşahidə olunub.

Bu qadağalar önləmək üçün Tehranda çeşidli addımlar atır. İran hökuməti 20 adda starteji məhsulların, o cümlədən düyü və taxıl kimi ərzaq mallarının idxalınını yasaqlayan qərar qəbul edib. 

Ölkə ticarət  nazirinin müavini Babək Əfqani bildirib ki, ümumilikdə 1300 belə malın  siyahısı tutulub. Hakimiyyət bu yolla  daxili bazarda yerli məhsulların  xaricilərə rəqabətdə davam gətirməsinə  çalışır. Tehranla bununla Yaponiiya  və Cənubi Koreyadan ixrac olunan malların qarşısını almağa cəhd göstərir. Bundan başqa həmin tədirblər həm də ölkənin valyuta ehtiyatının tükənməsinin qarşısının alınmasına hesablanıb.

İran hakimiyyəti daxilində də məsələyə münasibət heç də birmənalı deyil. Keçmiş prezidenti,dini ekspertlər şurasının sədri Haşimi-Rəfsəncani tənqid edib. O, hakimiyyəti beynəlxalq yasaqlara ciddi yanaşmağa çağırıb: «İndiyə kimi İrana qarşı belə ciddi və çoxsaylı sanksiyalar qəbul edilməyib. Mən hamının, eləcə də rəsmilərin bu qadağalara ciddi yanaşmasını istəyirəm. Hesab edirəm ki, ölkədəki vəziyyətin ağırlaşdığını bildirmək məni borcumdur. Bununla yanaşı mövcud durumdan çıxmaq üçün fikrimi bölməyi də vacib sayıram».

Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bir çox mütəxəssislər hakimiyyətdə Rəfsəncani erasının artıq bitdiyini söyləyirlər. Çünki o, İran siyasi həyatının növbəti mərhələsi üçün ölkə daxilində o dərəcədə nüfuzlu sayılmır. 2005-ci il prezident seçkinsində indik prezident Mahmud Əhmədinijata uduzduqdan sonra bu siyasi-ideoloji nüfuz bir az da düşüb. Bununla belə rəfsəncanilər ailsi İranda ən varlılar sırasında olduğundan bu ailənin siyasi perspektivinə inananlar da var. Onu da qeyd edək ki, Tehranın prokuroru Abbas Cəfəri-Dövlətabadi deyib ki, Rəfsəncaninin oğlu Mehdi Haşiminin ötən il keçirilmiş prezident seçksi zamanı davranışını «təxribat»dır. O,belələrinin cəzalandırılacağını vurğulayıb. Sədrəddin Soltan