İran və Azərbaycan Bakının İsraillə artan əlaqələri ilə bağlı növbəti dəfə fikir ayrılığına düşüblər, həftə sonu hər iki ölkənin rəsmiləri arasında yüksək səviyyəli görüş zamanı Tehran məsələ ilə bağlı narahatlığını dilə gətirib.

İranın Xarici Əlaqələr üzrə Strateji Şurasının sədri və ali dini lider Ayətullah Əli Xameneinin baş müşaviri Kamal Xərrazi Tehranda danışıqlar zamanı İsrailin guya Azərbaycanda genişlənməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib.

“Ölkələr qonşularının həssaslığını nəzərə almalıdırlar”, - deyə Xərrazi Azərbaycan Prezidentinin Xarici Siyasət üzrə köməkçisi Hikmət Hacıyevə bildirib.

Bu son diplomatik gərginlik Tehran və Bakı arasında uzun müddətdir davam edən çəkişmənin bir hissəsidir. İran tez-tez Azərbaycanı İsraillə təhlükəsizlik və işgüzar əlaqələrinə görə tənqid edir, Azərbaycan isə, öz növbəsində, İranı din xadimləri və dövlət mediasının Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxiləsində və qızışdırıcı ritorikasında ittiham edir.

Xatırladaq ki, ötən ay Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Ərdəbilin cümə namazının rəhbəri Seyid Həsən Amelinin Bakını İsraillə əməkdaşlıqda ittiham edən şərhini kəskin şəkildə pisləyib.

Bir müddət öncə isə Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) ölkənin yəhudi icmasının tanınmış nümayəndəsinə qarşı terror planının qarşısını aldığını açıqlamışdı.

İranı hiddətləndirən başqa bir məsələ Azərbaycanın İsraillə dərinləşən iqtisadi əlaqələridir.

İranda baş tutan diplomatik görüşlərdən bir neçə gün əvvəl Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) İsrailin dəniz qaz yatağı olan Tamarın 10%-ni aldığını təsdiqləyib.

Azərbaycanı İsrailin enerji sektoruna cəlb edən sazişin Bakı ilə Qüds arasında artan diplomatik və iqtisadi ittifaqı daha da möhkəmləndirərək böyük geosiyasi nəticələri olacağı gözlənilir.

Qeyd edək ki, İran uzun müddətdir ki, Azərbaycanı İsrailə öz ərazisində kəşfiyyat və hərbi bazaların fəaliyyət göstərməsinə icazə verməkdə ittiham edir, rəsmi Bakı isə bu iddiaları dəfələrlə təkzib edib.

İki ölkə arasında gərginlik davam etsə də, İran və Azərbaycan arasında diplomatik əlaqələr davam edir. Hikmət Hacıyevin Tehrana səfəri zamanı regional təhlükəsizlik, akademik əməkdaşlıq, elmi-tədqiqat mərkəzləri ilə ictimai-siyasi qurumlar arasında əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib. 

Diplomatik təkliflər davam etsə də, İran və Azərbaycan arasında artan etimad uçurumu dərin olaraq qalmaqdadır.

- Cəfər Cəfərli

AR Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev İran İR Xarici Əlaqələr üzrə Strateji Şurasının sədri Kamal Xərrazi ilə görüşüb. Görüşdə iki ölkənin elmi-tədqiqat mərkəzləri və ictimai-siyasi fikir daşıyıcıları arasında əməkdaşlıq və qarşılıqlı səfərlərin təşkili məsələləri vurğulanıb pic.twitter.com/jtms0HfgSt

— Azerbaijan Emb.🇦🇿 to Iran (@AzEmbIran) February 2, 2025