Çox uzun müddətdir ki, beynəlxalq ictimaiyyət İrana gəldikdə eyni üsullara arxalanır: məhdud hava hücumları, iqtisadi sanksiyalar və qeyri-müəyyən diplomatik təkliflər. Lakin bunlar İranın nüvə ambisiyalarını sıradan çıxarmaq və regiona davamlı sabitlik gətirməkdə uğursuzluğa düçar oldular.
İranın nüvə proqramı hələ də davam edir. İran bəzi uğursuzluqlar yaşasa da rejim zənginləşdirməni bərpa edəcəyini bildirib.
Hava hücumları sentrifuqa fəaliyyətini gecikdirə və ya hava bazasını sıradan çıxara bilər, lakin onlar rejimin niyyətini pozmur və onun regional davranışını və ya təcavüzünü dəyişdirmir.
İranın gündoğrarında və günbatarında, özəlliklə də etnik azlıqların yaşadıqları bölgələrdə uçuşa qadağan olunmuş zonalar yaradılmalıdır. Bu yol ilə biz təkcə İranın hərbi hava qüvvələrinin fəaliyyətini məhdudlaşdırmış olmayacağıq, həm də rejimə güclü psixoloji təsir göstərmiş olacağıq.
Niyə İndi? Niyə bu bölgələr?
İranda əsasən mərkəzləşdirilmiş avtoritar idarəçilikdən narazı olan çoxsaylı etnik qruplar var. İranın azlıqların üstünlük təşkil etdiyi bölgələri iqtisadi baxımdan ən çox diqqətdən kənarda qalan və siyasi repressiyaya məruz qalan bölgələrdəndir. Etnik qrupların yaşadığı bu bölgələr rejimə qarşı uzun narazılıq tarixinə malikdirlər.
Bu bölgələr həmçinin İraq, Suriya və Əfqanıstana daxili SEPAH qoşunlarının hərəkəti, pilotsuz təyyarələrin sınaqları və silahların ötürülməsi üçün dəhliz rolunu oynayır. Rejimin bu hava məkanlarından istifadəsinin qarşısını almaq onun proksilərinə dəstəyini də zəiflədəcək.
C