Aparıcı nüvə eksperti İranın müharibədən daha güclü çıxması iddialarını rədd edib

SON XƏBƏRLƏR

Aparıcı nüvə eksperti İranın müharibədən daha güclü çıxması iddialarını rədd edib

2026.06.26, 08:41

Elm və Beynəlxalq Təhlükəsizlik İnstitutunun (Institute for Science and International Security) təsisçisi və uzun illərdir İranın nüvə proqramını araşdıran ekspert Devid Olbrayt İranın müharibədən daha güclü çıxdığı barədə iddiaları rədd edərək bildirib ki, ABŞ və İsrailin endirdiyi zərbələr Tehranın nüvə silahı hazırlamaq imkanlarına ciddi zərbə vurub.

Gunaz.tv

Olbrayt "The Washington Post" qəzetinə müsahibəsində İranın müharibədən sonra daha güclü olub-olmaması ilə bağlı suala cavab olaraq deyib:

“Buna inanmaq üçün insan sayıqlığını itirmiş olmalıdır.”

Onun sözlərinə görə, hərbi əməliyyatlar Tehranın nüvə silahı hazırlamaq potensialını geriyə salmaq baxımından “çox uğurlu” olub.

“Sentrifuqa proqramı əvvəlki formada artıq mövcud deyil,” – deyə o bildirib və əlavə edib ki, qalan imkanlar hələ də təhlükə yaratsa da, artıq yalnız “qalıqlardan” ibarətdir.

Sentrifuqaların böyük hissəsi məhv edilib

Olbraytın sözlərinə görə, ABŞ-ın 2025-ci ilin iyununda həyata keçirdiyi "Gecəyarısı Çəkic" əməliyyatından əvvəl İranın təxminən 22 min sentrifuqası var idi və onların əksəriyyəti işlək vəziyyətdə idi. Bu sentrifuqalar uranı 60 faizə qədər zənginləşdirirdi.

Ekspert bildirib ki, hazırda İran “ümumiyyətlə uranı zənginləşdirmir” və həmin sentrifuqaların böyük hissəsi məhv edilib.

Onun sözlərinə görə, nüvə silahı proqramı ilə əlaqəli təxminən 10 obyekt dağıdılıb. Bunlara saxlama, çevrilmə (konversiya), tədqiqat və inkişaf müəssisələri, eləcə də İsrailin silahlaşdırma fəaliyyəti ilə əlaqələndirdiyi obyektlər daxildir.

Olbrayt əlavə edib ki, çox sayda alim və mühəndis də hücumlar zamanı öldürülüb.

İranın nüvə silahı əldə etməsi artıq daha uzun çəkəcək

Ekspert bildirib ki, müharibədən əvvəl İran bir neçə ay ərzində ilk nüvə silahını, altı aydan bir ilədək müddətdə isə bir neçə nüvə silahı hazırlaya bilərdi.

Lakin zərbələrdən sonra onun qiymətləndirməsinə görə, Tehranın belə bir cəhd göstərməsi üçün ən azı bir il vaxt lazım olacaq və bunun uğurla nəticələnəcəyi əvvəlki dövrlə müqayisədə daha qeyri-müəyyəndir.

Hələ də həll olunmamış risklər qalır

Olbrayt xəbərdarlıq edib ki, buna baxmayaraq müəyyən təhlükələr hələ də mövcuddur.

Onun sözlərinə görə, Natanz və İsfahanda yeraltında qalmış zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları, eləcə də Natanz yaxınlığındakı Külüng Dağı yeraltı kompleksi hələ də ciddi narahatlıq doğurur. O qeyd edib ki, bu obyekt hücuma məruz qalmayıb və gələcək danışıqlarda mütləq gündəmə gətirilməlidir.

“Əsas sınaq İranın hər şeyi etiraf etməsidir”

Olbrayt bildirib ki, gələcək hər hansı nüvə sazişinin əsas meyarı İranın keçmişdə nüvə silahı proqramına malik olduğunu etiraf etməsi və bu fəaliyyətlərin harada həyata keçirildiyini tam şəkildə açıqlamasıdır.

O xəbərdarlıq edib ki, Tehran bu prosesi uzatmağa çalışa bilər.

Bununla belə, Olbrayt hesab edir ki, həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar nüvə proqramı baxımından “olduqca əhəmiyyətli” nəticələr verib.

GUNAZ.TV

SON XƏBƏRLƏR