ABŞ blokadası fonunda İranın xam neft yükləmələri müharibədən əvvəlki səviyyənin yeddidə birinə düşüb

SON XƏBƏRLƏR

ABŞ blokadası fonunda İranın xam neft yükləmələri müharibədən əvvəlki səviyyənin yeddidə birinə düşüb

2026.08.22, 11:25

ABŞ-ın dəniz blokadası fonunda İranın xam neft yükləmələri müharibədən əvvəlki səviyyənin təxminən yeddidə birinə enib. Çinin İrandan neft və yanacaq idxalı da kəskin azalıb.

Gunaz.tv

Əmtəə bazarları üzrə kəşfiyyat şirkəti Kpler-in məlumatlarına görə, İran bu ay indiyədək gündəlik orta hesabla təxminən 287 min barel xam neft yükləyib. Müharibədən əvvəl bu göstərici təxminən 2 milyon barel/gün idi.

Bu arada Çin bu ay indiyədək İrandan gündəlik orta hesabla cəmi 523 min barel xam neft qəbul edib. Bu rəqəm əvvəlki iki ayda orta hesabla təxminən 800 min barel/gün, müharibənin əvvəlində isə 1,7 milyon bareldən çox olub.

ABŞ iyulun ortalarında İslam Respublikasına qarşı dəniz blokadasını yenidən tətbiq edib. Kpler-in hesablamalarına görə, bunun nəticəsində Ərəb körfəzi və Oman körfəzində tankerlərdə saxlanılan 40 milyon bareldən çox İran nefti faktiki olaraq blokadada ilişib qalıb.

İran ötən il həmçinin gündəlik təxminən 256 min barel mazut ixrac edib. Bu göstərici cari ilin ilk iki ayında təxminən 220 min barel/gün səviyyəsində qalsa da, bu ay 61 min barel/günə qədər kəskin azalıb.

Müharibədən əvvəl İran oxşar həcmdə LPG (maye qaz) də ixrac edirdi. Hazırda isə bu ixrac demək olar ki, tamamilə dayanıb.

İran Mərkəzi Bankının (CBI) məlumatlarına görə, ölkənin xam neft və mazut ixracının dəyəri ötən il 57,5 milyard dollar olub və bu, İranın ümumi ixracının təxminən 55 faizini təşkil edib. Xam neft, neft məhsulları və LPG birlikdə ölkənin ümumi ixracının təxminən 65 faizini təmin edib.

Bu məhsulların ixracındakı kəskin azalma hökumətin yalnız böyük büdcə kəsiri ilə üzləşməsinə deyil, həm də idxalı maliyyələşdirmək üçün lazım olan xarici valyutanı əldə etməkdə ciddi çətinliklərlə qarşılaşmasına səbəb ola bilər.

Mərkəzi Bankın məlumatlarına görə, İran ötən il təxminən 78 milyard dollar dəyərində mal idxal edib. Bunun təxminən 3 milyard dolları benzinin idxalına sərf olunub. Ölkə qeyri-neft ixracını ötən ilki səviyyədə saxlasa belə, bu gəlirlər mal idxalının hətta yarısını maliyyələşdirməyə kifayət etməyəcək.

Vəziyyət İranın polad sənayesinin də son müharibə nəticəsində ciddi zərər görməsi səbəbindən daha da ağırlaşıb. Ölkənin polad sənayesi İslam Respublikasına ildə 5 milyard dollara qədər ixrac gəliri gətirirdi. Hazırda isə daxili bazarda da polad çatışmazlığı yaranıb.

İran xam neft, neft məhsulları, LPG və polad ixracı nəzərə alınmadan qalan qeyri-neft ixracını ötən ilki səviyyədə saxlaya bilsə belə, bu gəlirlər həmin ehtiyacların yalnız təxminən üçdə birini qarşılaya bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın çərşənbə günü İrana qarşı “iqtisadi D-Günü” vəd etməsi ilə təzyiqin daha da artması gözlənilir. Tramp Tehranı razılaşma əldə edə bilməməkdə ittiham edərək görünməmiş miqyasda iqtisadi müharibə və təcrid tətbiq ediləcəyini bildirib.

GUNAZ.TV

SON XƏBƏRLƏR