"Lavrovun söylədikləri iraddır" Mübariz Əhmədoğlu: "Rusiya üzdə olmasa da, gizlincə Türkiyənin təklifinin baş tutmaması üçün işlər görür" Yayılan məlumatlara görə, Rusiya Türkiyənin təklif etdiyi "Qafqazda sabitlik və təhlükəsizlik platforması" layihəsini tənqid edib. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ermənistanlı həmkarı Edvard Nalbandyanla görüşündə bildirib ki, rəsmi Ankaranın sülh təklifində konkretlik yoxdur: "Türk həmkarlarımız bu ideyanı irəli sürərkən müəyyən sxemlərə malik deyildilər. Onlar yalnız region ölkələrini bütün bu məsələləri hansı yollarla birgə həll etməyin mümkün olması barədə dialoqa dəvət edib". Nazirin bu sözlərindən isə anlaşılıb ki, ruslar dolayısı ilə türklərin bu təklifini qəbul etmək istəmirlər. Bəzi politoloqlar hesab edirlər ki, rəsmi Moskva əlindən gələni edir ki, Türkiyə sözügedən təklifini reallaşdıra bilməsin. Məsələ ilə bağlı Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlunun fikirlərini öyrəndik. O əvvəlcə bildirdi ki, S.Lavrovun sözləri tənqid kimi başa düşülməməlidir: "Yəni doğrudan da Türkiyənin ortalığa qoyduğu təklifdə hələ ki konkret məzmun yoxdur. Bu, elə belə də olmalıdır. Türkiyə Rusiya, Gürcüstan, Azərbaycan, sonra isə Ermənistanla görüşdü ki, ortalığa konkret məzmun gəlsin. Bu baxımdan Lavrovun dediyini tənqid hesab etmirəm. Onun söylədikləri isə iraddır". Buna baxmayaraq Rusiyanın Türkiyənin Qafqazda irəliləməsini arzulamadığını önə çəkən politoloqun sözlərinə görə, ruslar türklərin Cənubi Qafqazda müəyyən qədər maraqlarının olmasına dözə bilər: "Lakin ruslar türklərin bütövlükdə Qafqazda, xüsusən də Şimali Qafqazda marağının olmasına dözməyəcək. Çünki Şimali Qafqaza Rusiyadan sonra ən böyük təsir etmək imkanına malik olan dövlət Türkiyədir. Türkiyənin özündə 8 milyonluq Qafqaz diasporu yaşayır. Onların ümumi adı "Çərkəz" diasporudur. Amma bu adın altında Şimali Qafqazdan çıxan xalqların nümayəndələri yaşayır. 450-500 il bundan əvvəl ruslar Qafqazı işğal edəndə onlara qarşı mübarizə aparan adamların böyük bir hissəsi sonradan Türkiyəyə qaçmağa məcbur olub. 450-500 il ərzində onların nümayəndələri, onların nəsilləri təxminən 8 milyon nəfər olub. İndi əgər Rusiya Türkiyənin Şimali Qafqazla məşğul olmasına icazə versə, həmin 8 milyon Şimali Qafqaza girsə, bu bölgə rusların əlindən çıxacaq. Ona görə də Rusiya Türkiyənin Şimali Qafqaz işində iştirakını arzulamır. Amma ümumilikdə, ruslar Cənubi Qafqazda - Azərbaycanda, Ermənistanda, Gürcüstanda müəyyən maraqları həyata keçirməyə göz yuma bilər. Ən azı bu gün Azərbaycanla Türkiyə Gürcüstan vasitəsi ilə bir-birinə birləşiblər. Coğrafi baxımından Türkiyə özü də müəyyən qədər Qafqaz dövlətidir. Yəni Qars, İqdır Azərbaycan və Ermənistanla həmsərhəddir". M.Əhmədoğlunun sözlərinə görə, Rusiya üzdə olmasa da, gizlincə Türkiyənin təklifinin baş tutmaması üçün işlər görür. O bildirdi ki, ruslar bu məsələdə yenə də ermənilərdən istifadə edir: "Əvvəla, Türkiyənin çox ciddi səhvi o oldu ki, Ermənistanı bu məsələyə qatdı. Yəni ən düzgün variant Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın seçdiyi yol idi. Ərdoğan getdi Moskvaya, ordan Tiflisə, burdan isə Bakıya gəldi. Baş nazirin dediyi kimi olsaydı, Ermənistan özü bu təklifə qoşulmaq üçün yalvaracaqdı. Sonradan prezident Abdullah Gül hünər məsələsini əsas götürdü və bu məsələyə Ermənistanı da qatdı. İndi də İrəvan deyir ki, Türkiyənin irəli sürdüyü təklifə qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası, Cənubi Osetiya, Abxaziya da qoşulmalıdır. Bu da o deməkdir ki, Rusiya artıq Ermənistanın əli ilə Türkiyənin ideyasının reallaşmaması üçün işlər görür". Politoloq onu da dedi ki, yaxın zamanlarda sözügedən təklifin reallaşması Türkiyənin davranışından asılıdır: "Mən əlimdə olan imkanlardan istifadə edib Türkiyə tərəfinə müəyyən mesajlar göndərmişəm. Bu ideya ilk olaraq Türkiyə və Rusiya arasında çox ciddi müzakirə olunmalıdır və hər iki dövlət razılıq versə, bu müzakirələrə Azərbaycan tərəfi də qatılmalıdır. Yəni mən ekspertlər, QHT rəhbərləri, parlament üzvləri səviyyəsində olan müzakirələri nəzərdə tuturam. Çünki bu ideya cəmiyyətlər tərəfindən "bişməlidir". Amma hər şey əsasən Türkiyədən asılıdır. Cənubi Qafqazda gərginlik olduğu üçün bütün dünya Türkiyəni bu bölgənin xilaskarı rolunda görürdü. Amma bu arada Abdullah Gül İrəvana getdi. İndi Türkiyə ilə bağlı dünya mətbuatında gedən yazıların böyük əksəriyyəti Ankara-İrəvan münasibətləri ilə bağlıdır. Yəni daha Türkiyənin Qafqazdakı xilasedici rolu ilə bağlı deyil. Ona görə rəsmi Ankara ciddi şəkildə fikirləşməlidir. Əgər Türkiyə bu ideyasını ağıllı cilalaya biləcəksə, bunu düşünülmüş şəkildə ortalığa qoya biləcəksə, bu fikrin reallaşma potensialı böyükdür. Yox, əgər belə olmayacaqsa, bütün əziyyətlər heçə çevriləcək". Seymur Qasımbəyli sherg