Dekabrda Tiflis və Kiyev NATO-nun qapısını döyəcəklər "Vaşinqton-Moskva münasibətləri bundan sonra da soyumaqda, kəskinləşməkdə davam edəcək" ""Qolodomor" məsələsində ABŞ və Ukryana tələsməməli, öz yaxın müttəfiqləriylə ciddi iş aparmalıdırlar" Vaşinqton və Moskvanın bir-birinə yönəlik addımları davam edir. ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatası 1932-33-cü illərdə Ukraynada baş vermiş dəhşətli aclığı ("Qolodomor") Ukrayna xalqına qarşı soyqırım kimi tanıyıb. Qətnamədə bildirilir ki, "Qolodomor"un öyrənilməsi ABŞ-da 1985-ci ildə yaradılmış komissiya Ukraynada aclığın süni şəkildə-qəsdən törədildiyi qənaətinə gəlib. Stalin süni yaradılmış aclıqdan kimsənin xilas olmaması və ac insanlara beynəlxalq yardımların qarşısını almaq üçün Ukraynanın sərhədlərini bağlamağı əmr edib. Konqres Sovet hökumətinin bu cinayətini pisləyib və faciə barədə həqiqətlərin dünyada yayılmasını istəyib. Ramiz Mikayıloğlu Bu arada Rusiya nüvə sınaqlarına da başlayıb. Qeyd edək ki, Ukryana "Qolodomor"un tanınması məsələsini BMT Baş Assambleyasının gündəliyinə daxil etməyə nail olub. Hazırlanan qətnamədə totalitar rejimin yaratdığı aclıq nəticəsində ölən milyonlarla ukraynalının, rus, qazax və digər millətlərin nümayəndələrinin xatirəsini yad etmək təklif olunur. Bəs bütün bunların fonunda ABŞ-Rusiya münasibətlərinin gələcəyi necə ola bilər? Vaşinqton və Kiyev "Qolodomor" soyqırımının BMT səviyyəsində, o cümlədən dünya ölkələrində tanınmasına nə dərəcədə nail olacaq? Məsələylə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz Avroatlantika Əməkdaşlıq Assosiasiyasının prezidenti Sülhəddin Əkbər deyir ki, hər şeydən öncə ABŞ-Rusiya münasibətlərinin bu günkü səviyyəsinə və münasibətlərin belə səviyyəyə çıxmasının səbəblərinə baxmaq lazımdır. Artıq Vaşinqtonla Moskva arasında bir sıra əlaqələr dayındırılıb, hərbi proqramlar ləğv olunub, NATO çərçivəsində birgə fəaliyyətə son verilib. ABŞ prezidenti Corc Buş atom sahəsində əməkdaşlıqla bağlı Rusiyayla imzaladığı və ratfikasiya üçün Konqresə göndərdiyi müqaviləni geri götürüb. Kosova məsələsi, Çexiya və Polşada raketdən müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsi, nəhayət, Gürcüstan böhranı ABŞ-Rusiya münasibətlərinin gərginləşməsinə, kəskinləşməsinə səbəb olub. Tərəflər özləri də bunu etiraf edirlər. Qeyd edək ki, dünən ABŞ dövlət katibi Kondoliza Rays Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovla görüşüb. Bu, iki ölkənin xarici siyasət idarələrinin rəhbərləri arasında Rusiya-Gürcüstan münaqişəsi başlayandan sonra baş tutmuş ilk görüş olub. Görüşdə Qafqaz regionunda yaranmış vəziyyət, İranın və Şimali Koreyanın nüvə proqramları ətrafında müzakirələr aparılıb. Sergey Lavrov bir sıra məsələrin həllində iki ölkənin birgə fəaliyyət göstərməsinə və Amerika-Rusiya münasibətlərinə xələl gətirən problemlərin həllində əlavə zamana ehtiyac olduğunu söyləyib. Bundan başqa, Sergey Lavrov bəyan edib ki, Cənubi Qafqazdakı münaqişələrdə, rəsmi Moskvanın addımları yalnız müdafiə xarakteri daşıyır. Sülhəddin Əkbər isə bildirir ki, hər iki ölkənin xarici siyasət idarələrinin rəhbərlərinin görüşündə də fikir ayrılıqlarının mövcudluğu yüksək səviyyədə etiraf olunub. Vaşinqton-Moskva münasibətlərinin gələcəyinə gəlincə, ekspert hesab edir ki, bu, ilk növbədə Rusiyanın davranışından asılı olacaq. Çünki ABŞ Avropa Birliyilə, NATO-yla birgə hərəkət edir və geri durmaq niyyətində deyil. Vaşinqton istər Polşa və Çexiyada raketdən müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsində, istərsə Kosova, istərsə də Ukrayna və Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyü, o cümlədən Rusiyanın Gürcüstana müdaxiləsi məsələsində qəti mövqe tutub və geri durmur: "Bütün bunlar göstərir ki, tərəflərdən biri geri addım atmayana qədər münasibətlərdə yumşalma hiss olunmayacaq. Ola bilər ki, formal-siyasi əməkdaşlıq davam etdirilsin. Deyək ki, əldə olunan son razılaşmaya görə, İranın nüvə proqramı ətrafında danışıqların davamı nəzərdə tututulur. Şimali Koreyanın yenidən bərpa etdiyi nüvə proqramı ətrafında müzakirələr də planlaşdırılıb. Ümumiyyətlə, ABŞ üçün Rusiyayla münasibətlərdə iki məsələ vaz keçilməzdir. Bunlardan biri nüvə silahının yayılmaması, ikincisi, terrorla mübarizədir. Ola bilsin ki, yaxın prespektivdə bu iki sferanı çıxmaq şərtiylə, digər sahələrdə münasibətlər pozulsun". Sülhəddin Əkbər bildirdi ki, yaxın gələcəkdə-dekabr ayında Ukryanayla Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyü məsələsi xarici işlər nazirləri səviyyəsində müzakirə olunacaq. 2009-cu ilin aprelində isə Alyansın 60 illik sammiti gəlir və orada da bu məsələ müzakirə ediləcək. Kiyevlə Tiflis də NATO-ya üzvlüyündən vaz keçmir. Əksinə, mümkün olan ən qısa müddətdə Alyansa üzvlüyü istəyirlər: "Bu baxımdan yaxın perspektivdə Rusiyanın da çəkilmək niyyətində olmadığını nəzərə alsaq, Vaşinqton-Moskva münasibətləri bundan sonra da soyumaqda, kəskinləşməkdə davam edəcək. Xüsusən ABŞ-dakı seçkilərdə respublikaçı namizəd Con Makkeyn qalib gələrsə, münasibətlərin daha da kəskinləşəcəyi gözlənilir". Avroatlantik Əməkdaşlıq Assosiasiyasının prezidenti "Qolodomor" soyqırımının qabardılmasını da ciddi nəticələri olan siyasi-diplomatik gediş sayır: "Mənə elə gəlir ki, buna ciddi hazırlıq olmalıdır. Əgər bütün demokratik dünya da bu məsələdə ABŞ və Ukraynaya dəstək verərsə, perspektivdə BMT-də də "Qolodomor" müvafiq qiymətini ala bilər. Amma bu məsələnin tələm-tələsik gündəliyə çıxarılması ola bilər ki, BMT-də bir sıra ölkələr tərəfindən dəstəklənməsin. Çünki dünya ölkələri Rusiyayla ABŞ arasında yenidən gərginliyin artmasında, yenidən "soyuq müharibə" havasının əsməsində maraqlı görünmürlər. ABŞ və Ukryana tələsməməli, öz yaxın müttəfiqləriylə ciddi iş aparmalıdırlar".