QARABAĞI PULLA AZAD ETMƏK OLARMI? Qabil Hüseynli: “Azərbaycanın büdcəsində Dağlıq Qarabağ üçün də ayırmalar öz əksini tapmalıdır” Vəfa Quluzadə: “Qarabağa yatırım qoyma təklifi tamamilə avantüradır” Ermənistan prezidenti Serj Sərkisyanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı son açıqlaması kifayət qədər rezonans doğurub. Erməni prezidentin özünü konstruktiv göstərməyə çalışması, üstəlik, bu istiqamətdə azərbaycanlı həmkarına təkliflər verdiyini bildirməsi təbii ki, diqqətdən qaça bilməzdi. Düzdür, dünən Sərkisyanın mətbuat katibi “Əgər Azərbaycan Dağlıq Qarabağa investisiya qoymağa çalışsa, o zaman bəlkə oranın əhalisi Azərbaycanın tərkibində qalmaq perspektivinə öz münasibətini dəyişər” şəklində gedən açıqlamanın erməni prezidentə məxsus olmadığı, fikirlərinin təhrif olunduğu barədə açıqlama yayıb. Ancaq bir qrup xarici jurnalistlə İrəvanda keçirdiyi görüşdə iştirakçı olan BBC-nin Moskva müxbirinin S.Sərkisyanın fikirlərini kontekstdən çıxarması bir o qədər də inandırıcı görünmür. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu fikirləri dilə gətirməklə Sərkisyan həm öz ölkəsinin, həm də Azərbaycanın rəyini öyrənmək istəyib. Müsavat Partiyası başqanının müavini Qabil Hüseynli bildirdi ki, Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın tərkib hissəsi olduğundan Azərbaycanın büdcəsində Dağlıq Qarabağ üçün də ayırmalar öz əksini tapmalıdır: “Hesab edirəm ki, büdcədə Bakının sosial iqtisadi inkişafı üçün hansı müddəalar öz əksini tapırsa, Xankəndinin və eləcə də Dağlıq Qarabağın digər bölgələrinin sosial iqtisadi inkişafı üçün büdcə ayırmaları proparsional şəkildə, eynilə əksini tapmalıdır. Yəni bütün regionların bərabər inkişafı Dağlıq Qarabağın inkişafına da şamil edilməlidir. Sözsüz ki, neftdən gələn gəlirlərin Dağlıq Qarabağa da yönəldilməsi çox təbii bir prosesdir. Orada yaşayan və Azərbaycan vətəndaşı olan ermənilər də Azərbaycanın bu ümummilli sərvətindən istifadə etmək haqlarına sahib olmalıdırlar”. Amma Q.Hüseynli burada bir məqamı da nəzərə almağı vacib sayır: “Bunun üçün Dağlıq Qarabağ ətrafındakı bütün anlaşılmazlıqlar aradan qaldırılmalıdır. Yəni Dağlıq Qarabağ və onun ətrafındakı işğal edilmiş rayonlar tezliklə işğaldan azad edilməli, Dağlıq Qarabağın beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq Azərbaycan sərhədləri hüdudunda statusu müəyyənləşdirilməlidir”. Bununla belə, Q.Hüseynli Sərkisyanın dediklərinin ciddilik yükünün olmadığı qənaətindədir: “Çünki Dağlıq Qarabağ məsələsində öz müqəddəratını təyinetmə hüququnun əsas olduğunu söyləyən, ”biz tələblərimizdə bir addım da olsun geri çəkilməyəcəyik" deyən adamın indi başqa bir avaz səsləndirməsi, ayrı bir təkliflə çıxış etməsi sözsüz ki, nə bugünədək deyilənlərlə, nə də danışıqlar prosesinin məntiqiylə üst-üstə düşür. Ona görə də hesab edirəm ki, bu, ictimai rəyi azdırmağa xidmət edir və təbliğati xarakter daşıyır. Digər tərəfdən, siyasi manevr nümunəsidir". Sabiq dövlət müşaviri, politoloq Vəfa Quluzadə isə Sərkisyanın bir gün sonra öz dediklərindən imtina etməsini təsadüfi saymır: “Yəqin ki, Sərkisyan bu açıqlamanı Moskvadan icazəsiz verib. Bundan sonra Moskvadan deyiblər ki, sən Dağlıq Qarabağ haqqında heç bir təşəbbüs irəli sürə bilməzsən, otur yerində. Ona görə də məcbur olub dediklərini təkzib edib. Çox güman ki, Moskvadan ona bu fikirlərə görə qulaqburması veriblər. Ancaq Qarabağa Azərbaycanın yatırım qoyması haqda təklif tamamilə avantüra, Azərbaycanı ələ salmaqdır. Təsəvvür edin ki, Azərbaycan investisiya qoyur, əvəzində isə ermənilər orda referendum keçirir və istədiyinə nail olur. Yəni biz Qarabağ ermənilərinə referendum keçirmək hüququ vermiş oluruq. Bu hüququ alandan sonra onlar qanuni şəkildə Azərbaycandan ayrılıb Ermənistana birləşə biləcək. Əgər Sərkisyan Qarabağı satmaq istəyirsə, bunu başqa cür etmək olar. O zaman desin ki, məsələn, Qarabağın 20 milyard dollar qiyməti var, pulu verin, Qarabağı qaytaraq. Bu pula onlar Qarabağdakı erməniləri də boşalmış Ermənistana köçürə bilərlər”. V.Quluzadəyə görə, əgər Sərkisyanın mövqeyində ciddi dəyişikliklər olsa belə, bunun arxasında hansısa tələ axtarmaq lazımdır: “Bu gün Moskvanın ən böyük arzu-istəyi Azərbaycanı tələyə salmaqdır. Rusiya yalnız özünün hərbi bazasını yerləşdirməyin əvəzində Azərbaycana hansısa priz verə bilər”. Cavid TURAN musavat