GünAzTv: Konfederasiya ideyasına dini baxımdan da, siyasi və iqtisadi cəhətdən də yanaşanlar var. Hələ bir müddət əvvəl Batumidə Gürcüstan və Azərbaycan prezidentləri arasında keçirilən görüşdə konfederasiya məsələsi ortaya çıxdı. Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvili bəyan etdi ki, iki ölkə arasında mövcud əlaqələr bütün mərhələləri və hədləri aşıb. Onun sözlərinə görə, hazırda bütün diqqət iki ölkənin konfederasiya şəklində birləşməni zəruri edir. Saakaşvilinin məlum bəyanatından sonra ölkənin XİN başçısının müavini Nino Kalandadze də bu fikirləri inkişaf etdirərək, artıq bəzi istiqamətlərdə razılaşmaların olduğunu açıqlayıb. «Texniki baxımdan Gürcüstan konfederasiyanın yaradılması üçün Azərbaycana razılıq verib. Bu təşəbbüsün forması diplomatların aparacığı danışıqlarından asılıdır. Yəni, burada bütün yük diplomatik danışıqların üzərinə düşəcək. Konfedarasiya çərçivəsində biz əlaqələrimizin inkişaf planlarını, iqtisadi sahədə birgə layihələrin həyata keçirilməsi məsələlərini müəyyənləşdirə bilərik». Bu açıqlamanın ardından ilk həyacan təbilini çalan Gürcüstanın Sosial-Demokrat Partiyası olub (GSDP). Onlar Kalandadzenin verdiyi bəyanatları kifayət qədər təhlükəli hesab edirlər. GSDP-nin bununla bağlı bəyanatında deyilir: «Kalandadze bəyan edib ki, konfederasiyanın baş tutması üçün texniki məsələləri həllini tapıb. Burada qeyri-müəyyən odur ki, həmin texniki məsələlər nədən ibarətdir. Burada narahatlıq doğuran məqamlar da odur ki, hakimiyyət siyasi məsələləri də həll edib kimi görünür. Amma Gürcüstan hakimiyyəti başa düşmür ki, bu proses baş verərsə, regionda stabillik pozulacaq. Xüsusən də indiki həssas məqamda buna gərək yoxdur. Biz tələb edirik ki, XİN bununla bağlı geniş açıqlama versin və orada bütün detallara aydınlıq gətirsin. Üzümüzü gürcü xalqına tutub deyirik ki, onlar günlərin birində ayılıb görəcəklər ki, başqa bir ölkənin vətəndaşlarıdırlar».Gürcü mətbuatı isə bu barədə fərqli mövqedən çıxış edirlər. Onlar yazırlar ki, hər şey Metyu Brayzanın Azərbaycana səfir göndərilib, göndərilməməsindən asılıdır. Gürcü mətbuatı iddia edir ki, ABŞ Brayzanı Azərbaycan məhz Gürcüstanla konfederasiya yaratmaq üçün səfir yollayır. «Brayza Tiflisə gələrək dəftərxanadan çıxmırdı. Bütün günü Mişanın qulağını doldururdu. Nəticədə, onun ağlı ilə hərəkət edən Saakaşvili avqustda lazım olan dərsini aldı. İndi də onu Bakıya səfir göndərirlər. Brayzaya tək Azərbaycan azlıq edir, ona görə də, Gürcüstanı da konfederasiya şəklində birləşdirməyə çalışır».Gürcüstanın tanınmış ekspertlərindən biri olan Paat Zakareişvili isə düşünür ki, konfederasiya məsələsi blefdən başqa bir şey deyil. «Hal hazırda yeni Konstitutsiya müzakirəyə çıxarılıb və orada da bununla bağlı heç bir müddüa yoxdur. Əgər hakimiyyət konfederasiya məsələsində ciddidirsə, o zaman Azərbaycanla yeni əlaqələr Gürcüstan üçün böyük təhlükələr vəd verir».Politoloq deyir ki, burada bir neçə əsas məsələni diqqətdən qaçırmaq olmaz. «Birincisi, Gürcüstan Qarabağ münaqişəsinin həllində Azərbaycanın mövqeyini müdafiə edir. İkincisi isə Cavaxetiya məsələsidir. Əgər Gürcüstan Azərbaycanla konfederasiya yaradarsa, Ermənistan şübhəsiz Cavaxetiyada yaşayan ermənilər arasında separatçılıq meyillərini artırmağa başlayacaq. Daha doğrusu, bu ermənilərin əlinə yaxşı fürsət verəcək. Bu isə Tiflisə lazım deyil. Üçüncüsü odur ki, konfederasiya orduların da birləşməsini zəruri edəcək. Nəticədə, həmin ordu Gürcüstan və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün problemlərini həll etməlidir. Bu isə münaqişəli bölgələrin arxasında dayanan Rusiya ilə üz-üzə gəlmək deməkdir. Həmçinin Bakının Ankara ilə hərbi strategi müttəfiqliyə dair sazişi var. Belə olan təqdirdə, bölgədə ən kiçik risqli addım müharibələrə səbəb ola bilər».Paat Zakareişvili sonununcu olaraq deyir ki, çoxsaylı Azərbaycan diasporu tarixi vətənindən kənara baxmayaraq, yalnız Bakını qəbul edəcək. Onun sözlərinə görə, bu da gürcü cəmiyyətinin inteqrasiyasının üzərindən xətt çəkilməsi deməkdir. «Konfederasiya ideyası əgər ərazi bütövlüyü ilə bağlı problemli məsələsini əhatə edərsə, bu yaxşı nəticələr verə bilər. Yox, ancaq Bakı və Tiflis arasında alyans anlamını daşıyacaqsa onu yaratmağa dəyməz. Ermənistanı isə istənilən halda bu ittifaqa buraxmaq mümkün deyil».Zakareişvili yekunda belə bir fikir də işlədib ki, baş verən bu hadisəyə Türkiyə yetərli qədər dəstək verəcək. Onun sözlərinə görə, Bakı ilə möhkəm əlaqələri olan Ankara Tiflis idə qanadları altına almaqla, bölgədə hakim rolunda çıxış etmək imkanı qazanacaq. Alman politoloq Aleksandr Rar isə məsələyə dini baxımdan yanaşmanın tərəfdarıdır. O deyir ki, Gürcüstanın federativ dövlət olması məsələsi hələ 90-cı illərdə müzakirəyə çıxarılıb. «Gürcüstan həmin vaxt bu təklifi qəbul etmədi. Hal hazırda Cənubi Qafqazda böyük konfederasiya məsələsi yalnız akademik dairələrdə müzakirə olunur. Əsas diqqət yetirilən məqam da birləşdirici və ziddiyyətli cəhətlərdən ibarətdir. İndi təsəvvür edin, bu birliyin bir tərəfi xristian Gürcüstan, digər tərəfi isə müsəlman Azərbaycandır. Belə olan təqdirdə, birləşmə necə mümkün ola biləcək?»Karneqi Mərkəzinin Moskva bürosunun rəsmisi Aleksey Malaşenko bu məsələdə nikbin deyil. O deyir ki, Saakaşvilinin atdığı addım teatrlaşdırılmış estradaya bənzəyir. «Saakaşvilinin sözlərini XİN başçısının müavini də davam etdirdi. İstənilən bir birliyin konkret məqsədi olmalıdır. Tiflis Türkiyənin yardımından istifadə edib, Moskvanı Qafqazdan çıxarmaq istəyir? Orduları birləşdirib Rusiya və Ermənistanı təxribata çəkmək fikrindədir? Rusiya belə oyunlara tez gedə bilər. Amma aydın görünən budur ki, Tiflis hökuməti Rusiyanı qıcıqlandırmaq üçün belə bəyanatlar verməklə məşğuldur. Amma unutmaq olmaz ki, İlham Əliyev dərin düşüncəli siyasətçidir və o, heç vaxt Saakaşvilinin bu oyununa getməyəcək».Azərbaycanlı politoloq Raism Musabəyov isə Gürcüstanın verdiyi konfederasiya bəyanatlarının bir sıra mənfi cəhətlərinin olduğunu dilə gətirir. Ekspert deyir ki, 2008-ci il müharibəsindən sonra dünyanın Tiflisə olan münasibəti fərqli şəkil alıb. Eyni zamanda, yerli iqtisadiyyatın inkişaf məsələlərinə mane ola bilər. « Hansı konfederasiyada yalnız iki münaqişə barədə danışıla bilər ki, ortada Azərbaycanın Qarabağ problemi var. İndiki qloballaşma dövründə konfederasiya məsələsinə ciddi yanaşılacağı inandırıcı görünmür. Mümkündür ki, konfederasiya ideyası yaxın gələcəkdə zibil yeşiyinə atılacaq». Tia.az