GünAzTv: İranla birgə enerji layihələrimizin başlıca məqsədi Ermənistanın təhlükəsizliyinin təminatıdır. Həmin layihələr çərçivəsində işlərin tam əksəriyyəti bu ilin sonunadək başlanacaq.    Ermənistanın energetika naziri Armen Movsisyanın dediyinə görə, Meğridə su-elektrik stansiyasının inşa layihəsinin həcmi $350 milyon təşkil edir. Stansiyanı İran tikəcək, Tehranın çəkdiyi xərc isə sonradan HES-də istehsal ediləcək elektroenerji vasitəsilə ödənəcək.    İnşaat işlərini İranın "Fərab Separat" şirkəti aparacaq. İranla Ermənistan arasında yüksək gərginlikli elektrikötürmə xətti də tikiləcək. $130-140 milyonluq layihə ilə bağlı işlərə İranın "Sanir" şirkəti bu il başlayacaq. Daha bir layihə isə İranla Ermənistan arasında $160-$180 milyonluq neft boru kəmərildir. İlkin razılaşmaya görə, layihə ilə bağlı investisiyalar Ermənistanla İran arasında bərabər paylansa da, iranlılar büğün xərcləri özləri çəkəcəklər. Tehranın xərcləri sonradan Ermənistanın kəmərdən əldə edəcəyi gəlir hesabına ödəniləcək.    Kəmər layihəsindən danışarkən Movsisyan bildirib ki, Ermənistan həmin marşrutla xam nefti Fars Körfəzindəki qiymətlərlə alacaq.    "Orada isə qiymətlər Avropa bazarları ilə müqayisədə xeyli aşağıdır. Bundan başqa, boru kəməri istifadəyə veriləndən sonra İrandan Ermənistana xam neft nəqli ilə bağlı xərclər 3-4 dəfə azalacaq. Eyni zamanda, kəmər neft nəqli üçün daha etibarlı vasitədir. Layihə çərçivəsində işlər başa çatandan sonra boru kəmərinin istismarı ilə Ermənistanın dövlət strukturları yox, hazırda ölkəmizə neft məhsulları satışı və idxalını həyata keçirən şirkətlər məşğul olacaqlar", - A.Movsisyan söyləyib. Onun dediyinə görə, Ermənistanda neftayırma zavodunun inşası da İranla birgə inşa ediləcək boru kəmərinin tərkib hissəsidir.    Nazir daha sonra energetika sahəsində İranla birgə layihələrin reallaşmasının Ermənistanın maraqlarına tam cavab verdiyini vurğulayıb.    Müşahidəçilərin dediklərinə görə, Ermənistanın energetika nazirinin söylədikləri rəsmi İrəvanın mövcud enerji problemlərini həll etmək istəyindən verir. Türkiyə və Azərbaycanın tətbiq etdiyi nəqliyyat blokadası, habelə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsini işğal altında saxlamasından dolayı Ermənistan regional infrastuktur, kommunikasiya və enerji layihələrindən kənarda qalıb.    Düşmən ölkənin iqtisadiyyatı faktiki kollaps durumundadır və Ermənistanın dövlət borcu ilə büdcə kəsirinin həcmi sürəkli artır. Buna görə də ermənilər İranla layihələrini problemdən çıxış yollarından biri sayır.    Azərbaycan Enerji Tədqiqatları Mərkəzinin eksperti Nofəl Əliyarovun dediyinə görə, Ermənistanın indi neft və neft məhsullarına çox ciddi ehtiyacı var.    "Yanacağa olan tələbatını Ermənistan əvvəl əsasən Rusiyadan idxal hesabına təmin edirdi. Lakiin 2008-ci ilin avqustunda Gürcüstanda hərbi əməliyyatlar, Cənubi Osetiya və Abxaziyanın işğalından sonra Rusiyadan Ermənistana neft, neft məhsulları və təbii qaz ixracında səngimə başlayıb.    Bundan başqa, Moskva ermənilərə satdığı xam neftlə təbii qazın tariflərini dəfələrlə artırıb. İrandan neft alınması isə İrəvana bir neçə məqam baxımından sərfəlidir.    Əvvəla, ABŞ və BMT-nin tətbiq etdiyi sərt sanksiyalarla embarqo nəticəsində ağır vəziyyətə düşmüş İran indi xarici bazarlara çıxış yolları arayır. Ermənistan anormal bazar sayılsa da, Tehrana bu da kifayət edir. Eyni zamanda, enerji layihələri İrana Cənubi Qafqazdakı proseslərə təsir etmək üçün Ermənistanla əlaqələri daha da gücləndirmək imkanı verir", - N.Əliyarov söylədi.    Onun dediyinə görə, Ermənistanla İranın tərəfdaşlığı hər iki tərəfin bir-birindən maksimum faydalanması və sırf maraqların təminatı kimi iki prinsipə əsaslanır.    Politoqlar da eyni fikirdədir.    Qafqaz Siyasi Tədqiqatlar İnstitutunun analitiki Givi Okruaşvili əməkdaşımızın suallarını cavablandırarkən bildirdi ki, İranın əsas məqsədi Cənubi Qafqazdakı proseslərə təsir imkanlarıdır. Ermənilərlə əməkdaşlıq da məhz bununla bağlıdır.    "İranın tarixinə, daxili situasiyasına, daxili və xarici siyasətdəki ənənələrinə bələd olanlar bilir ki, farsların ermənilərə izafi "sevgisi" yoxdur. Onlar sadəcə, ermənilərdən həmişə istifadə ediblər və indi də belədir. Tehranın İranla birgə layihələrinə fikir verin. İstisnasız olaraq hamısında zəruri investisiyaların hamısını İran yatırır, işləri görür, obyektləri tikib istifadəyə verir və yalnız bundan sonra əldə ediləcək gələcək gəlirlərin hesabına İran öz vəsaitini geri qaytaracaq. Buna bir dövlətin başqasına yardımının sivil forması deyilir. İran əslində Ermənistana yardım edir, HES və neftayırma zavodu tikir. Təbii ki, bütün bunlar təmənnasız olunmur. İranın başlıca məqsədi Ermənistana ciddi təsir, layihələrdən sonra isə təzyiq imkanlarına yiyələnmək, İrəvanın Qərbin təsir dairəsinə düşməsinə imkan verməməkdir", - G.Okruaşvili söylədi.    ARDNŞ yetkililəri isə hesab edirlər ki, İranla Ermənistan arasında energetika sahəsindəki birgə layihələr İrəvanın problemlərini qismən də olsa, həll edən deyil.    "Ermənistan İrandan aldığı neft, elektroenerji və neft məhsullarının həcmini artırmaqla kəskin yanacaq qıtlığından qurtulmağa çalışır. Lakin bu, heç bir halda əldə ediləcək məqsəd deyil. Ermənistan rəhbərliyi işğalçılıq siyasətinə son qoymasa, ölkə Cənubi Qafqazdakı bütün iri enerji layihələrindən kənarda qalacaq", - ARDNŞ yetkililəri söylədilər. Humay. ekspress