GünAzTv: 1980-ci ildə Türkiyənin ixracatı cəmi 3 milyard dollar idi, 2008-ci ildə də bu rəqəm 132 milyard dollara çatdı.

Qardaş Türkiyənin daxili və geosiyasi vəziyyəti o qədər gərginləşib ki, nəinki hər gün, hətta hər saatın, dəqiqənin öz hökmü olur. Terrorçu PKK-nın yenidən qanlı aksiyalara əl atmasını əslində rəsmi Ankaranın öz bölgəsində söz sahibi olmaq niyyətinin qarşısını almaq, başını qatmaq cəhdi kimi qiymətləndirmək mümkündür....İngilis "Financial Times" qəzetinə açıqlama verən Braziliyanın xarici işlər naziri Celso Amorim faktivi olaraq, mayın 17-də Tehranda imzalanan İran-Türkiyə-Braziliya müqaviləsindən çıxdıqlarını açıqlayıb. Həmin müqavilə 1,2 tona yaxın az zənginləşdirilmiş uranın 120 kiloqramlıq 20 faizlik uranla mübadilə olunmaq qüçün Türkiyəyə gətiriləyini nəzərdə tuturdu. Celso Amorim ABŞ-ı nəzərdə tutaraq, "Namının işə yarayacağını söylədiyi işləri etdik, amma əlimiz yandı sonunda bəzilərin bu sazişi qəbul etmədiyini gördük. Yenidən müzakirə etməyimiz istənsə, hələ faydalı ola bilərik. Amma bizdən istəmədikləri müddətdə bir daha təşəbbüsü ələ almayacağıq" deyib. "Financial Times"ə açıqlama verən yüksək səviyyəli ABŞ diplomatı Braziliyanın qərarını müsbət qarşılayıb: "Braziliya və ya Türkiyəni vasitəçilik edə biləcəkləri bir vəziyyətdə görmürəm". Diplomat iki ölkənin sanksiyalara qarşı səs verdiklərinə görə "tərəfsiz" olmadıqlarını da söyləyib."Türkiyənin ərəb dünyasında liderlik rolundan ABŞ fayda görəcək""New York Times" qəzeti Türkiyənin İslam dünyasının yeni lideri olaraq ortaya çıxdığı barədə yazı çap edib. Princeton Universiteti müəllimi Bernard Haykel və Elliot Hen-Tovun qələmə aldıqları "Türkiyənin qazancı, İranın itkisi" başlıqlı yazıda, "Mavi Marmara" hadisəsindən sona İranın İranın təsirinin azaldığı, Türkiyənin isə "müasir, demokratik, beynəlxalq sahədə hörmət görən, İsrailə və ABŞa qarşı çıxa bilən bir ölkə olaraq sürpriz bir şəkildə yeni bir rol boynuna götürdüyü" fikirlərinə yer verilib.Qəzetdə vurğulanır ki, bir çox amerikalı uzun zamandır ki, müttəfiqi olan Türkiyənin son dövrdəki davranışındana görə özlərini xəyanətə uğramış hiss etsə də, güclü bir Türkiyənin sünni ərəb dünyasında liderlik rolunu boynuna götürməsindən ABŞ fayda görəcək. "New York Times"in şərhində çox sayda ərəb intellektualların "İranın inqilabçı şiəliyi" ilə "Səudiyyə Ərəbistanının həm güclü, həm də siyasi baxımdan təsirsiz vəhhabizmi" arasında qalmaqdan narahat olduqları, Türkiyənin ərəb dünyasına liderliyinə ümid etdikləri fikirinə yer verilib.Yazıda Türkiyənin ərəblər üçün həm sərmayə, həm turizm mərkəzi olduğu, Orta Şərqin türk mallarıyla dolub daşdığı ifadə edilib. "Türkiyənin ərəblərin ürəklərini, ağıllarını və ciblərini qazanarkən, İranın işinin gedərək çətinləşdiyi" vurğulanan yazıda, Qərbliləşmiş, rifaha qovuşmuş və demokratik bir ölkənin İslam dünyasının qabaqcılı olmasından ABŞ-ın "qazanacağı çox şey olduğu" fikrinə yer verilib.CHP-yə səs verənlər sayı 31 faizədək artıbMəşhur xəbər agentliyi "Assosiated Press" Türk xalqındakı "Ərdoğanın Qərbdən uzaqlaşması" narahatlığının müxalifətin güclənməsinə səbəb olduğunu vurğulayıb. Agentlik bildirir ki, baş nazir Ərdoğanın İsrail ilə körpüləri yandırması, ABŞ-ın liderliyini sorğulaması və Ərəb ölkələriylə yaxınlaşmasının narahatçılığı gücləndirib. "Assosiated Press" dünyəviliyin qarantı kimi qəbul olunan CHP-nin yeni liderinin xalq arasında sevildiyini vurğulayaraq, Kılıncdaroğlunun "AKP və Qərb arasında bir güvən böhranı yaşanır, bunun dərhal sona çatması lazımdır" sözlərinə yer verib. Agentlik son rəy sorğusunda AKP-nin 38.8 faiz səsinə qarşı, CHP-yə səs verənlərin 25 faizdən 31.3 faizə çıxdığını bildirib."Türkiyənin "sıfır problem" siyasəti Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinə görə də problem yaşadı"İngilis "The Guardian" qəzeti jurnalisti Simon Tisdall Türkiyənin son dövrləər xarici siyasətdə atdığı addımların uğursuzluqla nəticələndiyini yazıb. "Türkiyənin "sıfır problem" siyasəti fiaskodur" başlıqlı yazısında "Türk hökumətinin regional güc olma cəhdinin hər mərhələsində başı bəlaya girir" sözlərinə yer verib. Tisdall yazıb: "Yenidən başlayan qarşıdurmalar daha böyük bir problemi də gündəmə gətirir. Bu da, baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan və xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlunun "qonşularla sıfır problem" siyasətinin nəticələridir. PKK terrorunun davam etməsi halında Türkiyənin 2008-ci ildəki kimi Şimali İraqa qoşun yeridəcəyi ehtimalını artıracağını, belə bir addımın Ankara-Bağdad əlaqələrinə zərər verəcəyini bildirib: "Türkiyənin "sıfır problem" siyasəti Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsi səbəbiylə də problem yaşadı. Türkiyə və Ermənistan arasında varılan tarixi razılaşma Azərbaycanın əvvəl Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində israr etməsi səbəbiylə geri çəkildi. Bu il keçirilən seçkilərdə Kiprli türklər adanın həmişəlik bölünməsinə tərəfdar olan Dərviş Əroğlunu prezident seçdi. Ərdoğan İranla əlaqələrini isə irəlilətdi. Türkiyənin BMT TŞ-də Tehran əleyhinə sanksiyalara "yox" deməsi ABŞ və Avropa ölkələrini hirsləndirsə də, İran prezidenti Əhmədinejadı sevindirdi. Əvəzində Qəzzaya gedən yardım gəmiləri ilə bağlı olaylara görə İsraillə əlaqələr ən aşağı səviyyələrə düşüb, çox pisləşib"."Türkiyə Qərbdən uzaqlaşmağa ABŞ-ın İraq işğalıyla birlikdə başladı"Avropa Birliyi Komissiyasının başçısı Joze Manual Barroso Türkiyənin Qərbə kürəyini çevirməsində, İsraillə əlaqələrinin pisləşməsində AB-ni günahlandıran ABŞ-ın müdafiə naziri Robert Geytsə cavab verib: "Türkiyə Qərbdən uzaqlaşmağa ABŞ-ın İraq işğalıyla birlikdə başladı".G-20 zirvəsindən əvvəl "New York Times" qəzetinə müsahibə verən Barroso Geytssin sözlərindən çaşdırdığını söyləyib: "Türkiyə NATO-dakı müttəfiqlərindən və Qərbdən İraq işğalı, əvvəlki ABŞ rəhbərliyinin təzyiqiylə uzaqlaşmağa başladı".Barroso bəzi Avropa ölkələrinin mövqelərinin Türkiyənin üzvlüyü məsələsində "köməkçi" olmadığını, türklərin özlərini dinləmə şəkli və təkliflərinə hörmət göstərilməsi mövzusunda həddindən artıq dərəcədə həssas olduğunu söyləyib.Vaşinqton Ankaraya İranla "qarışıq siqnallar" göndərirABŞ-da nəşr olunan "Politico" qəzetinə açıqlama verən Birləşmiş Ştatların Ankaradakı keçmiş Eric Edelman Amerikan rəhbərliyinin İran mövzusunda Türkiyəyə "qarışıq siqnallar" göndərdiyini söyləyib. Jurnalist Laura Rozenin məqaləsində "Türkiyə-İsrail əlaqələri pozulduqca, ABŞ prezidenti Barak Obama administrasiyasının çıxmaza girdiyi" şərhini verib.Səfir Edelman "Obama rəhbərliyinin çətin vəziyyətə düşdüyünə" işarə vurub: "Məncə, bu ana qədər ələ alınmayan əsas sual budur. Türklər bu mərhələdə bizim onlara, onların bizə ehtiyac duyduğundan daha çox ehtiyacımız olduğunu düşünür. Ancaq onların da bir çox məsələdə bizə ehtiyacı var".Türkiyənin səfiri Namik Tan İrana qarşı sanksiyalara "xeyr" səsi verməsindən sonra Türk-Amerikan əlaqələrində çat olmadığını açıqlayıb: "Amerikan rəhbərliyinin bütün üzvləriylə mükəmməl əlaqələrimiz var. Onlarla həm üz-üzə, həm də telefon görüşmələri yoluyla əhatəli şəkildə danışa bilirik" deyə danışdı. Türkiyə səfiri BMT TŞ-da səsvermədən sonra, "xeyr" səsinin Ankaranın İran məsələsində vasitəçilik rolunu davam etdirməsinə imkan verəcəyi və bunun nəticəsində ABŞ və beynəlxalq cəmiyyətin Tehranın müzakirələrə dönüşünə "qapını açıq buraxmasını" təmin edəcəyi söyləyib.Adının açıqlamayan ABŞ səlahiyyətlisi "Politico" qəzetinizə açıqlamasında "ABŞ-ın Türkiyənin "xeyr" səsindən duyduqları məmnuniyyətsizliyi dilə gətirdiyini, ancaq əlaqələrin vacib ünsürləri üzərində irəliyə getmək istədiklərini" bildirib. Türk səlahiyyətlilərin İranla uran mübadiləsi razılaşması mövzusunda Obama rəhbərliyinin "qarışıq siqnallar" göndərdiyinə toxunulan yazıda ABŞ-ın Tehran müqaviləsini qeyri-kafi sayaraq BMT TŞ-nin qərarı üçün irəlilədiyi qeyd olunub. Ancaq Barak Obamanın qərarın diplomatiyaya qapını bağlamadığına dair şərhi xatırladılıb."Qərbin ölümüylə əlaqədar sual əslində Türkiyənin yüksəlişiylə əlaqədardır"Türkiyə ziyarətinin son günlərində "İstanbuldan Məktub" məqaləsinin ikinci hissəsini qələmə alan "New York Times"ın jurnalisti Tomas Friedman bildirib: "İstanbuldan ayrılarkən ağlımda türklərin məndən ən çox soruşduğu dörd sual vardı. Cavablarının nə olduğu çox əhəmiyyətli deyil. Amma bu 4 sual sizin Türkiyənin vəziyyətini anlamanızı təmin edəcək: Bir: Qərbin öldüyünü və Şərqdə yeni güclərin yüksəldiyini düşünürsünüzmü? İki: Tom, səninlə danışmaq çox gözəl idi amma yazılarında adımın istifadə etməsən olarmı? Hökumətin mənə, qəzetimə reaksiya verməsindən çəkinirəm.Üç: Baş nazir Ərdoğanın PKK hücumlarının arxasında İsrailin olduğuna inandığı doğrudurmu? Dörd: Həqiqətən Obamanın İrana qarşı sanksiyalarının əleyhinə olduğuna görə Türkiyəni cəzalandıracağını düşünürsənmü? Nə də olsa ABŞ-ın Türkiyəyə ehtiyacı, Türkiyənin ABŞ-a ehtiyacından daha böyükdür. Qərbin ölümüylə əlaqədar sual əslində Türkiyənin yüksəlişiylə əlaqədardır. Türklər Avropa Birliyinə (AB) üzv olmaq istəyirdi, sonra geri döndülər. Ancaq türk biznesmenlərinin AB-yə əvvəlki qədər əhəmiyyət verdiyini düşünmürəm. Avropa Birliyi Hindistan və Çin kimi dünyanın ən sürətli böyüyən iqtisadiyyatlarının arasında olan və Avropanın ən sürətli böyüyən ölkəsi olan Türkiyənin yanında ölü kimi görünür. ABŞ bu günə qədər Türkiyəyə bir körpü, ya da baza kimi baxırdı. Türklər isə özlərini daha fərqli görür. İstanbul Universiteti Beynəlxalq Əlaqələr Bölməsinin müəllimlərindən Müzəffər Şenel, "Türkiyə bir körpü deyil, bir mərkəzdir" dedi. Sovetlər Birliyinin yıxılmasından bu yana Türkiyə Rusiyanın cənubundan Balkanlara, Qafqaza, Orta Asiyaya və Orta Şərqdə İraq, İran və Suriyaya uzanan iqtisadi imkanlarıyla mərkəz halına gəldi. Bunu anlamaq üçün Atatürk Hava Limanında dayanıb Türk Hava Yollarının uçuş siyahısına baxmanız kifayətdir. 1980-ci ildə Türkiyənin ixracatı cəmi 3 milyard dollar idi. 2008-ci ildə də bu rəqəm 132 milyard dollara çatdı. Bu an Anadoluda təxminən 250 sənaye bölgəsi var. Türkiyədə 1990-cı illərdə cib telefonu istifadə edən yox idi. Bu gün isə ölkədə 64 milyon abunəçi var. Buna görə baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan özünü 70 milyon əhalisi olan yüksələn iqtisadi mühərrikin lideri kimi görür. Rəcəb Tayyib Ərdoğan BMT TŞ-də İrana qarşı sanksiyalara səs verməməklə ölkəsinin müstəqil bir geosiyasi rol oynama haqqı olduğunu düşünür. Ərdoğanın Uqo Çaves və Vladimir Putinə bənzəyən meylləri var. Mən daha əvvəl getdiyim heç bir demokratik ölkədə bu qədər çox insanın adlarının xəbərlərə düşməsinin isdəmədiyini görməmişdim. Türkiyədə mətbuat öz-özünə senzura tətbiq edir". "Türkiyə enerjili bir ölkədir. Özünə yeni kimlik yaratmağa çalışır. Ölkədə Türkiyəni müsəlman dünyasına yaxın görmək istəyənlərlə, dünyəvi Qərbli və demokratik çoxluqçu görmək istəyənlər arasında bir müzakirə yaşanır. Türkiyənin gələcəyini kimin təyin edəcəyi mədəniyyətlər arası müharibəyə girib- girməyəcəyimiz məsələsində də əsas olacaq. Xalq cebhesi