GünAzTv: BMT Təhlükəsizlik Şurasının (TŞ) 12-si lehinə, 2-si əleyhinə və biri bitərəf olmaqla qəbul etdiyi yeni sanksiyapaketində əsasən İranın nüvə potensialının gücləndirilməsinin qarşısını alan müddəlar var. Bundan başqa, paketdə maliyyə və silah satışı ilə bağlı sanksiyalarıngenişləndirilməsi və bu ölkəyə nəzarətin gücləndirilməsi də var.

İrana qarşı yeni sanksiyaların tətbiq edilməsi ilə bağlı ABŞ tərəfindən uzun müddətdir aparılan qlobal kampaniya öz nəticəsini verdi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının (TŞ) dünən keçirilən iclasında məsələ ilə bağlı səsvermə keçirildi və yeni sanksiya paketi qəbul olundu. Ümumilikdə 15 üzvü olan TŞ-nin beş daimi üzvü - ABŞ, Rusiya, Çin, İngiltərə və Fransa, eləcə də müvəqqəti üzvlərdən yeddisi - Avstriya, Yaponiya, Meksika, Uqanda, Bosniya-Herseqovina, Qabon və Niger İrana qarşı sanksiyaların lehinə səs verdilər. Türkiyə və Braziliya isə səslərini sanksiyaların əleyhinə istifadə etdilər. “Əleyhinə” səs verəcəyi gözlənilən TŞ-nin digər müvəqqəti üzvü Livan isə bitərəf qaldı.

Sanksiya paketində bir sıra məsələlər nəzərdə tutulur. Yeni qərara əsasən, İrana indiyə qədər tətbiq olunan maliyyə sanksiyalarının əhatə dairəsi daha da genişləndiriləcək və bu ölkəyə nəzarət gücləndiriləcək. Eyni zamanda, BMT-nin İrana tətbiq etdiyi silah embarqosunun əhatə dairəsi də olduqca genişləndiriləcək, İranın nüvə proqramı ilə bağlı olan İran banklarına, eləcə də bu bankların beynəlxalq əməliyyatlarına nəzarət gücləndiriləcək, İrana gedən və İrandan çıxan gəmilərin hər hansı şübhəli hallarda beynəlxalq sularda axtarışına icazə veriləcək.

Sanksiya paketində İran Atom Enerjisi Təşkilatının İsfahan Nüvə Texnologiyaları Mərkəzinin rəhbəri Cavad Rahiki və 40 İran təşkilatının əmlakının dondurulması və onlara səfər qadağasının qoyulması da var.

Türkiyə və Braziliyanın ortaq mövqedən çıxış etmələri səbəbindən səsvermə nəzərdə tutulan vaxtdan bir saat gec başladı.

Rəsmi Ankaranın adından danışan Türkiyənin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Ərtoğrul Apakan ölkəsinin bu sanksiyalara qarşı olduğunu söylədi. Türkiyənin həmişə nüvə silahının əleyhinə olduğunu deyən Ə. Apakan: “İranın nüvə proqramının sülhpərvər olduğunu  beynəlxalq miqyasda bir daha təsdiqləyirik. Türkiyə və Braziliya bu səbədən İranla müqavilə imzalayıb. Bu müqavilə problemin əhatəli şəkildə həlli məqsədini daşıyır. Bu müqavilənin həyata keçirilməsi üçün kifayət qədər zaman verilməlidir. Problemin sülh yolu ilə həlli üçün cəhdlərimiz bundan sonra da davam edəcək. Beynəlxalq ictimaiyyətin qayğılarını da bölüşürük”,- söyləyib.

Qərarın qəbul olunmasından sonra Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) tərəfindən yayılan yazılı açıqlamada: “Sanksiyalar qəbul olunsa da, diplomatik yolların açıq olduğuna inanırıq”,- qeyd olunub.

Fransa XİN də öz açıqlamasında dialoq qapısının hələ də açıq olduğunu vurğulayıb və qeyd olunub ki, rəsmi Paris bu sanksiyaların İranı danışıqlar masasına oturmağa məcbur edəcəyinə ümidlidir.

Çinin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Li Baodonq isə qəbul edilən qərarın xoş niyyətli bir şəkildə tətbiq olunmasının vacibliyini vurğulayıb.

Rusiyanın BMT-dəki daimi təmsilçisi Vladimir Çurkin bu qərarın “tamamilə vacib” olduğunu söyləyib.

İran isə BMT TŞ-nin qərarının qəbuledilməz olduğunu açıqlayıb. İran televiziyasının məlumatına görə, iranlı rəsmilər bu qərarın vəziyyəti daha da qarışdıracağını bildiriblər.

İranın BMT-dəki daimi təmsilçisi Əli Əsgər Sultaniyə jurnalistlərə açıqlamasında: “Heç nə dəyişməyəcək. İran nüvə saflaşdırma fəaliyyətlərini davam etdirəcək”,- deyib.

Xatırladaq ki, may ayının 17-də Türkiyə, Braziliya və İran arasında nüvə yanacağının mübadilə edilməsi ilə bağlı müqavilə imzalanmışdı.