İsrailin kəşfiyyat xidməti olan Mossadın İrandan və qonşu ölkələrdən cəlb etdiyi komandolar, iyun hücumunun ilk saatlarında İranın hava hücumundan müdafiəsini məhv edib.
Türkiyə XİN Azərbaycanı Müstəqilliyin Bərpası Günü münasibətilə təbrik edib
Fridrix Merts: Almaniya İsrailin yanındadır
Misir və BƏƏ Yəmən müharibəsinə qoşulmağa hazırlaşır?
Güney Azərbaycan şairi Yaqub Əhmədvənd vəfat edib
Sepah ilə PJAK arasında gərginlik; tərəflər bir-birini hədələdi
Bu gün Azərbaycanın Müstəqilliyinin Bərpası Günüdür
Traxturun qapıçısı 2026-cı ilin Asiyada ən yaxşı kişi futbolçusu mükafatına namizəd olub
Güneyli pauerliftinq çempionu 3 il həbsə məhkum edilib
Sahibsiz malların satışı İranın ali dini liderinin icazəsindən asılıdır: Hörmüz boğazından çıxarılan iPhone 18-ləri təhvil verin!
Yəmən İrana: Silahlarınızı ölkəmizdən çıxarın, işlərimizə qarışmayın!
İranın Pakistanla quru sərhədi bağlandı
Gəncəyə raket hücumunun ildönümü: Mehriban Əliyeva anım mesajı yayıb
Tramp ABŞ, Rusiya və Çin arasında nüvə sazişinin mümkünlüyündən danışıb
Yunanıstanda Qərbi Trakya türk azlığının 8 ibtidai məktəbi bağlanıb
Füzulinin işğaldan azad olunmasının altıncı ildönümüdür
Ekspertlər Məclisi hicabla bağlı bəyanat yaydı
Ərəb Liqası husilərin Yəməndə hökumət və mülki obyektlərə hücumlarını pisləyib
Ankara Universitetində Məhəmmədtəqi Zehtabinin anım mərasimi keçiriləcək
İki şəhədə beş məhbus edam edildi
Vens: İranla bağlı hərbi qərarlarda Trampla mövqelərimiz üst-üstə düşür
Danışıqlar davam edir, müharibə ehtimalı azdır- Millət vəkili
Soyuqbulaqda yol qəzası- Ölən və yaralananlar var
SEPAH Husi hücumlarının istiqamətləndirilməsinə kömək edir- Media
Həmədanda dəm qazından zəhərlənən 19 həlak olub
CENTCOM: ABŞ blokada dövründə İranın 25 milyard dollarlıq neft ixracını bloklayıb
İranda İraq vətəndaşı "casus"luğa görə edam edilib
İranda daha beş qadın öldürülüb
İranla müharibə düşünüləndən daha tez başa çatacaq - Tramp
“Güney Azərbaycan” Türkiyənin yeni dərsliklərində: Təbriz bu diyarın ürəyi kimi təqdim olunur
ABŞ İraq İnkişaf Bankının İranla maliyyə əməliyyatlarına verilən icazəni ləğv edəcək
Bloomberg: İranda 150-dən çox şagird və müəllimin öldüyü məktəbə hücumla bağlı hesabat ABŞ seçkilərindən sonraya saxlanılır
Azərbaycanda çevrilişə çağırış etdiyinə görə Türkiyə vətəndaşı beynəlxalq axtarışa verilib
Liberman: Netanyahu hakimiyyətdə qalmaq üçün İrana qarşı hərbi əməliyyat planlaşdırır
Azərbaycan və BƏƏ arasında hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri müzakirə edilib
İranda internet tarifləri 40 faiz bahalaşıb
Şərqi Azərbaycanda əhalinin 54 faizi özünü bərabərsizliyə məruz qalmış hesab edir
Urmiyadada iş qəzasında üç nəfər həlak oldu
İrandan Azərbaycana 35 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azərbaycan və NATO arasında hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlıq müzakirə olunub
İranda ayaqqabı təmirçilərinin sayı artıb
Səudiyyə Ərəbistanı İranı husilərin hücumlarını artırmağa təşviq etməkdə ittiham edir
İranda daha bir molla öldürüldü
Təbrizdə də "hicab"la bağlı aksiya keçirilib
İsrailin kəşfiyyat xidməti olan Mossadın İrandan və qonşu ölkələrdən cəlb etdiyi komandolar, iyun hücumunun ilk saatlarında İranın hava hücumundan müdafiəsini məhv edib.
İyunun 13-də səhər tezdən gənc iranlı S.T.-nin başçılıq etdiyi komando heyəti Tehranın kənarındakı mövqeyə yerləşmişdi. Hədəf paytaxtı və onun hərbi obyektlərini hava hücumundan qorumaq üçün qurulmuş radar və raket çətirinin bir hissəsi olan zenit batareyası idi.
Ölkənin hər yerində İrandan və qonşu ölkələrdən cəlb edilmiş, İsrail tərəfindən təlim keçmiş komandolardan ibarət bölüklər İranın müdafiəsinə daxildən hücum etməyə hazırlaşırdılar.
Bu komando bölüklərinə qatılanların hərəsinin öz motivi, səbəbi var idi. Bəziləri siyasi ifadə və gündəlik həyata sərt məhdudiyyətlər qoyan repressiv, ruhani rejimdən qisas almaq istəyirdi. Digərləri nağd pul, ailə üzvlərinə tibbi xidmət vədləri və ya xaricdə kollecdə oxumaq qarşılığında diversiya qruplarına qatılmışdılar.
Hücum İsrail kəşfiyyat xidməti olan Mossad tərəfindən bir ildən çox idi ki, planlaşdırılmışdı. Cəmi doqquz ay əvvəl Mossad Hizbullaha qarşı keçirdiyi peycer əməliyyatı ilə dünyanı heyrətə gətirmişdi. Hizbullahın özünün bildirdiyinə görə, partlayışlar nəticəsində 30 döyüşçü həlak olmuşdu.
İyunun 13-də səhər saat 3-də S.T. və təxminən 70 komandodan ibarət xarici legion zenit batareyaları və ballistik raket buraxılış qurğularına dron və raketlərlə atəş açdı (Onun Mossaddakı idarəçiləri bizə onun adının yalnız baş hərflərini bildiriblər). Ertəsi gün isə iranlılardan ibarət başqa bir qrup İran daxilində ikinci hücum dalğasına başlatdılar.
Əməliyyatlarla bağlı çox sayda müsahibələr verən, adlarının açıqlanmasını istəməyən səlahiyyətli şəxslər yerdə həyata keçirilən komando hücumlarının hava hücumlarında mühüm rol oynadığını və İsrailin hava qüvvələrinə bir təyyarəni belə itirmədən bombardman dalğasını keçirməyə imkan verdiyini söyləyiblər. Mossadın yerdəki agentləri tərəfindən toplanan kəşfiyyat məlumatlarına əsasən, İsrail döyüş təyyarələri nüvə obyektlərinə zərbələr endirib, İranın 3000 ballistik raketinin təxminən yarısını və buraxılış qurğularının 80%-ni məhv edib və İranın çox sayda nüvə alimləri və hərbi komandirlərini zərərsizləşdirib.
Bu zamana qədər İsrail və İran arasındakı gizli müharibə ictimaiyyətin diqqətini daha az cəlb etsə də, bölgədə güc balansının dəyişməsində mühüm rol oynamışdır.
2018-ci ildə İsrail tərəfindən təlim keçmiş əməliyyatçılar mühafizə olunmayan Tehran anbarına sızmış yüksək temperaturda plazma kəsicilərdən istifadə edərək məlumatlar, kompüter diskləri və planlaşdırma kitabları olan seyfləri sındırıblar. Sonra əldə edilən yarım tona yaxın material gizli yollarla İsrailə gətirilib və Benyamin Netanyahu onları nümayiş etdirərək İranın nüvə niyyətləri baradə yalan danışmasını ifşa etmişdi.
Bundan iki il sonra Mossad süni intellektlə gücləndirilmiş, uzaqdan idarə edilən pulemyotu aktivləşdirərək İranın ən yaxşı fiziklərindən birini öldürmüşdü.
12 günlük savaşdan öncə İsrail İrandakı diversiya qruplarının istifadə edə bilməsi üçün tonlarla metal avadanlığı qaçaqmalçılıq yolu ilə İrana keçirmişdi.
İran daxilində belə pozuculuq fəaliyyətlərini həyata keçirən agentlər heç də İsraillilər deyillər. Rsəmilərin sözlərinə görə onlar ya iranlılardırlar, ya da üçün ölkənin vətəndaşlarıdırlar. Məlumata görə, İran rejiminin ölkə daxilində yürütdüyü yarasız siyasət ölkə sakinlərini hakimiyyətdən ciddi ölçüdə narazı salıb. Bu da İsrail kəşfiyyatçılarının öz sıralarına İran daxilindən könüllü diversant qəbul etməsini asanlaşdırır.
S.T. da onlardan biridir. İsrail rəsmiləri onun Tehran yaxınlığındakı kiçik bir şəhərdə fəhlə ailəsində böyüdüyünü bildiriblər. Məlumata görə, o, rejim tərəfindən həbs və ağır işkəncələrə məruz qalıb. O sonradan həbsdən azad edilsə də həbsdə olan zaman aldığı travmalar onda silinməz izlər buraxıb. Buna görə də o rejimə qarşı mübarizə aparmaq üçün İsrail kəşfiyyatı ilə əlaqəyə keçib və xaricə gedərək təlimlərdə iştirak edib.
İsrailin İran daxilindən agent cəlb etməsini asanlaşdıran başqa amil İranın mürəkkəb demoqrafik quruluşudur. Belə ki, İrandan əhalinin yarısı fars deyil. Ölkədə çox sayda ərəb, türk, kürd, bəluc və başqa etnik qruplar var.
Bu etnik qruplar rejim tərəfindən daha çox təzyiqlərə məruz qalır və rejimin fars mərkəzçi siytasətləri nəticəsində bu xalqların yaşadığı bölgələr İranın farsların yaşadığı bölgələrdən daha yoxsuldurlar. Bu hal da fərqli etnik qrupları rejimə qarşı olmağa sövq edir.
2002-2011-ci illərdə Mossadın rəhəbri olmuş Meir Daqanın dönəmində İsrailin İran daxilindəki kəşfiyyat fəaliyyətində İranın demoqrafik quruluşuna uyğun olaraq dəyişiklik baş verir. Belə ki, Mossad artıq daha çox İran daxilindəki fərqli etnik qruplardan agentlər cəlb etməyə çalışır.
“YÜKSƏLƏN ASLAN” ƏMƏLİYYATI
Bu illər ərzində Mossad və İsrail ordusu dəfələrlə İranın əsas obyektlərini bombalayaraq onun nüvə proqramını dayandırmağa çalışıblar. İsrailin siyasi liderləri Yaxın Şərqdə sabitliyin pozulacağından ehtiyat edən Amerika prezidentlərinin təzyiqi altında həmişə həmlələri erkən dayandırmalı olurdular.
İsrail ordusu 2024-cü ilin ortalarında İrana qarşı bombardman kampaniyası planlaşdırmağa başlamışdı və bir il ərzində planın hazır olacağına ümid edirdi. Donald Trampın noyabr seçkilərində qalib gəlməsi və Hizbullahın zərərsizləşdirilməsi ilə İsrail rəsmiləri planı həyata keçirmək üçün bir fürsət pəncərəsi gördü.
İsrailin Amerikada təlim keçmiş pilotları 2016-cı ildən bəri gizli şəkildə İran üzərində uçuşlar edirdilər – mənzərəni öyrənir və aşkarlanma şanslarını minimuma endirmək üçün müxtəlif marşrutları araşdırırdılar.
İranın özəl bir nüvə obyekti var idi ki, İsrail onu özünün bombardıman planına daxil etməmişdi. Çünki bu obyekt – Fordo nüvə obyekti – təxminən 100 metr yerin altında yerləşirdi. İran bu obyektin varlığını gizlətməyə çalışsa da Mossad, Amerika və Britaniya kəşfiyyatı onu aşkarlamışdı. Prezident Barak Obama onun mövcudluğunu 2009-cu ildə açıqladı və tezliklə əraziyə gələn Birləşmiş Millətlər Təşkilatının müfəttişləri İranın uranı zənginləşdirmək üçün 3000-ə qədər yüksək səviyyəli sentrifuqa hazırlamağı planlaşdırdığını aşkar etdilər.
Belə istehkamlanmış bir nüvə obyektini dağıdacaq bombaya yalnız Amerika ordusu sahib idi. Həmin bomba “bunker dağıdan” kimi tanınan “GBU-57 Massive Ordnance Penetrator”dur.
Beləliklə İsrail özünün riski planını icra etməyə qərar verir. Plana görə İsrailin yerdəki komandoları gizli şəkildə Fordo obyektinə sızmalı, içəri girdikdən sonra sentrifuqaları partlatmalı, İranın zənginləşdirilmiş uranını ələ keçirib qaçmalı idilər.
Ancaq Mossad rəhbərliyi bu planın icrasını həddən artıq riskli hesab edir və çox sayda təcrübəli kəşfiyyatçının ölümü ilə nəticələnəciyini düşünürdü. 7 oktyabr fəlakətindən sonra belə bir əməliyyatın uğursuzluğa uğraması İsrail üçün kabus olardı.
Bu səbəbdən Mossad İrana hava zərbələri endirməyi və Tramp rəhbərliyi altındakı Amerikanın öz silah arsenalı ilə İsrailin İrana qarşı əməliyatlarına qoşulması ehtimalı üzərində işləməyə başladılar. Yüksələn Aslan Əməliyyatı adlandırılacaq əməliyyata hazırlaşmaq üçün Mossad və hərbi kəşfiyyat agentliyi Aman İranın hərbi liderləri və nüvə komandalarının təqibini gücləndirdilər.
Mossad-ın casusluq cəhdlərinə coğrafi fakt kömək etdi. Qaçaqmalçılıq regionda həyat tərzidir, belə ki, minlərlə insan eşşək, dəvə, minik və yük maşınları ilə narkotik, yanacaq və elektronikanı sərhədlərdən keçirərək pul qazanır. Mossad belə üsullardan istifadə edərək İrana istədiyi şeyi keçirə bildirdi.
Məlumata görə İsrailin İran daxilində hər biri 4-6 nəfərdən ibarət 14 komando bölüyü fəaliyyət göstərirdi. Bölüklərin əksəriyyətinə İsrail hava qüvvələrinin təqdim etdiyi hədəflər siyahısından İranın hava hücumundan müdafiə sistemlərinə zərbələr endirmək tapşırılmışdı. Əməliyyat zamanı bu bölüklər yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirərək hədəfə alınmış hava hücumundan müdafiə sistemlərinin hamısını məhv etmişdilər.
Müharibənin ilk saatlarında komando bölüklərindən biri İranın ballistik raket buraxılış qurğusunu vurub. İsrailli analitiklər hesab edirlər ki, bu zərbə xüsusi önəmə sahibdir, çünki İran digər raket buraxılış sistemlərinin də İran daxilindən hücumlara məruz qalacağından ehtiyat edərək İsrailə caba zərbəsi endirməyə tələsməyib və İranın cavab zərbələri xeyli gecikib. Ən nəhayət İran İsrailə cavab zərbəsi endirdikdə isə onun PUA və raketlərin demək olar ki, hamısı zərərsizləşdirilsə də nəticədə İsraildə 30 mülki şəxs həlak oldu.
Əməliyyatdan sorna İranın nüvə proqramının nə qədər ziyan görməsi məsələsi müzakirə mövzusu olsa da Tramp israr edir ki, Amerikanın Fordo, Natanz və İsfahana aviazərbələri İranın proqramını “yox edib”.
Hazırda İsraildə Milli Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutuna rəhbərlik edən Haymanın sözlərinə görə, İran İsrailin gələcək hücumlarının qarşısını ala bilmək üçün bomba yaratmağa daha da həvəsli olarsa, bu İsrailin İrana yeni hücumlarına səbəb ola bilər.
Danışıqlar davam edir, müharibə ehtimalı azdır- Millət vəkili
SEPAH Husi hücumlarının istiqamətləndirilməsinə kömək edir- Media
İranda İraq vətəndaşı "casus"luğa görə edam edilib
İranla müharibə düşünüləndən daha tez başa çatacaq - Tramp
“Güney Azərbaycan” Türkiyənin yeni dərsliklərində: Təbriz bu diyarın ürəyi kimi təqdim olunur
İranda ayaqqabı təmirçilərinin sayı artıb
İranda daha bir molla öldürüldü
SEPAH müxalif dəstə üzvlərini həbs edib
Həmədanda onlarla tələbə zəhərləndi
Rusiya İran uranını köçürməyə hazırdır- Borisenko
ABŞ İrana yeni sanksiyalar tətbiq edib
Urmiya gölü ilə bağlı film İstanbulda nümayiş olunacaq
Güneyli yazıçı Aqşın Ağkəmərli vəfat edib
İslam Respublikasının süqutu bu halda baş verə bilər- Ərdestani
İran Britanıya səfirini XİN-ə çağırıb
İran Ali Məhkəməsi daha bir siyasi məhbusun edam hökmü təsdiq etdi
Təbrizdə ailə başçısı həyat yoldaşı və övladlarını öldürdü
İrana yüzlərlə silahlı göndərilib- Hökumət mediası
Təbizdə tibb bacıları etiraz aksiyası keçirdilər
Qaradağda məktəb direktorunun maşını yandırılıb
Güneyli yazıçı Aqşın Ağkəmərli vəfat edib
Bloomberg: Rusiya İranı raketlərlə təmin edir
Əngut və Germidə sel təsərrüfat və infrastruktura ziyan vurub
Qaradağda məktəb direktorunun maşını yandırılıb
Təbizdə tibb bacıları etiraz aksiyası keçirdilər
Sistan və Bəlucistanda silahlı qarşıdurma olub
Milli fəalara əlavə cəzalar verildi
İran Ali Məhkəməsi daha bir siyasi məhbusun edam hökmü təsdiq etdi
İsrail prezidenti Azərbaycana gəldi
Rusiyalı mütəxəssislər İrana getdi
Tramp və Putin Rusiya dizel yanacağının ixracı ilə bağlı razılığa gəliblər
ABŞ: SEPAH rəsmiləri artıq xaricdə məşuqələri ilə görüşə bilməyəcəklər
Rubio: Əhəmənilər talançı idilər
İranın kölgəsindəki hakerlərdən Azərbaycana kiberhücum
İranda qadınlara qarşı ayrı-seçkilik konsert turunun ləğvinə səbəb oldu
İrana yüzlərlə silahlı göndərilib- Hökumət mediası
Təbrizli rejissordan Türkiyəyə iş dalınca gedən işçilərin hekayəsi
Təbrizdə ailə başçısı həyat yoldaşı və övladlarını öldürdü