SON XƏBƏRLƏR

Yeni prezident ABŞ-ın siyasi kursunu dəyişməyəcək

2021.10.20, 07:36
Yeni prezident ABŞ-ın siyasi kursunu dəyişməyəcək

Gunaz.tv
Yeni prezident ABŞ-ın siyasi kursunu dəyişməyəcək ag-ev.jpg ABŞ prezidentliyinə namizədlər Barak Obama ilə Con Makkeynin seçkiqabağı kompaniya müddətində platformalarında müxtəlif fərqlər olsa da, onların hər hansı birinin seçiləcəyi təqdirdə elan olunmuş bu platformanın sona qədər detalları ilə icra olunacağı ehtimalı çox zəifdir. Ümumiyyətlə, bir çox mütəxəssilər ABŞ-ın yaxın beş il ərzində yeridəcəyi siyasətdə yeni detalların üzə çıxacağını proqnozlaşdırsalar da, bunun seçiləcək prezidentdən də asılı olduğunu söyləyirlər. Tural Siyasi şərhçi Aydın Quliyev İran və Rusiya ilə, eləcə də ABŞ-ın qlobal miqyaslarda apardığı siyasətinə münasibətdə bu iki namizədin seçki kompaniyasında bir-birindən sərt fərqlənən mövqedə olduğunu bildirdi: "Amma ABŞ-ın seçki sistemi və bu ölkənin daxili mühiti ilə maraqlansaq görərik ki, Vaşinqtonun yüz illər boyu formalaşmış xarici siyasət kursu var. Artıq əlli ilə yaxındır ki, bu ölkənin daxili siyasətində o qədər böyük problemləri yoxdur. Çünki rəvan qurulmuş iqtisadi-sosial mexanizmlər işləyir. Ona görə də yeni dünyada əsas diqqəti xarici siyasətə yönəldiblər. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, 19-cu əsrin əvvəllərindən ABŞ prezidenti Uilyam Taftın elan etdiyi xarici siyasət strategiyası bu günə kimi davam etdirilir. Yəni 19-cu əsrin əvvəllərinə qədər ABŞ-ın xarici siyasətdə əsas tezisi belə idi- "Amerika qitəsi amerikalılar üçündür". Bu da əsasən Avropa və dünyanın digər mərəkəzləri ilə rəqabətdən qorunmaq məqsədi daşıyırdı. Amma 19-cu əsrin əvvəllərində Uilyam Taft açıq şəkildə elan etdi ki, ABŞ yalnız indiki dövlət sərhədləri çərçivəsində nəzərdən keçirilən coğrafi məkan deyil, o, dünyanın bütün nöqtələrində qlobal siyasət aparmalı olan dövlətdir". Həmin vaxtdan inidiyə kimi də ABŞ-ın bütün dünyada qlobal strateji və iqtisadi siyasət aparmağa başladığını deyən ekspert, bu kursun qarşısına qoyulan məqsədlərin də tam şəkildə yerinə yetirilmədiyini bildirdi. Yəni ən azı dünyanın iqtisadi regionlarının hamısı tam şəkildə dünya ailəsinə inteqrasiya olunmayıb və bu gün nəzarətdən kənarda qalan müxtəlif terror mərkəzləri var. ABŞ-ın xarici siyasətdə əsas prioritetlərdən saydığı demokratik idarəçilik ilə uzlaşmayan rejimlər də hələ qalmaqdadır: "Ona görə də Obama və ya Makkeynin prezident seçilməsindən asılı olmayaraq ABŞ-ın xarici siyasətində geriyə doğru bir dönüş gözləmirəm. ABŞ-ın yaxın beş ildə siyasətində əsasən iki istiqəmətdə fəallaşma olacaq. Bunlar dünya miqyasında insan haqları və demokratiya ilə uyuşmaz rejimlərin müəyyən qədər ram edilməsi və hətta lazım gələrsə hakimiyyətlərin dəyişməsi istiqamətində aktivliyin artmasıdır. İkincisi isə, artıq ABŞ-ın iqtisadi və siyasi partnyoruna çevrilmiş Avropanın enerji təhlükəsizliyinə daha etibarlı bir mexanizm yaradılması istiqamətində səylərin gücləndirilməsidir. Vaşinqtonun Cənub-Şərqi Asiyada, xüsusilə Şimali Koreya ilə Çinlə də münasibətləri xarici siyasətdə aktivləşən istiqamətlərdən biri kimi proqnozlaşdırıla bilər". Aydın Quliyev İranla münasibətlərə gəldikdə isə, ən son qərarın verilməsinə qədər ləng siyasətin aparılacağını vurğuladı: "Amma burada bir məsələ var. Artıq ABŞ açıq şəkildə və qətiyyətlə bəyan edir ki, İranın nüvə silahına malik olması bütün dünya üçün təhlükədir. İran da nüvə texnologiyası barəsindəki səylərindən geri çəkilməyəcəyini birmənalı bəyan edir. Bu əsəb müharibəsinin nəticəsində yaxın perspektivdə cənub qonşumuzla bağlı proseslər əsasən iki istiqamətdə gedəcək. Nə vaxtsa İranın nüvə tədqiqatları prosesini dayandırmaq üçün Tehrana birbaşa hərbi zərbələrin endirilməsi, ikincisi isə, İranın nüvə tədqiqatları sahəsində indi apardığı prosesləri neytrallaşdırmaq üçün bu ölkənin ətrafında bir neçə dövlətin özünün milli nüvə proqramına malik olması prosesini stimullaşdırmaq. Yəni mümkün variantdır ki, nüvə tədqiqatlarına Türkiyədə, Azərbaycanda, İraqda və Əfqanıstanda da geniş meydan açılsın. Bunun nəticəsində İranın nüvə texnologiyası bir növ lokallaşdırılsın və mühasirəyə alınaraq zərərsizləşdirilsin. Hərbi vasitələrə əl atılması isə olduqca riskli bir yoldur, amma sonda bu, gerçəkləşə bilər". xalqcebhesi

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar