GünAz TV: Güney Azərbaycan Milli Azadlıq Cəbhəsinin (GAMAC) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) baş katibinə ünvanladığı müraciətin tərcüməsini olduğu kimi təqdim edirik:

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Pan Gi Mun cənablarına

Hörmətli baş katib! Biz Güney Azərbaycanlıları Sizdən və İnsan Haqları Şurasına təşəkkür edirik ki, BMT İranda insan haqları ilə əlaqədar İrana xüsusi nümayəndə göndərməyə qərar qəbu edib və yaxın zamanda həmin nümayəndə İrana göndəriləcək.

Cənab Baş Katib, bildiyiniz kimi beynəlxalq aləm İranda insan haqlarının ciddi pozulmasını tənqid edir. Amma təəssüflər olsun ki, İranda ən çox qeyri-fars millətlərin nümayəndələrinin milli və mədəni haqlarının pozulması ən önəmli problemlərdən biridir.

İranın əksəriyyətini təşkil edən Güney azərbaycanlılar adından sizdən xahiş edirik ki, İranda qeyri-fars millətlərin problemlərini öz proqramlarınızda daha da aktiv surətdə gündəmə gətirəsiniz. Biz hazırıq ki, İranda qeyri-fars millətlərin problemləri öz əlaqələrimiz vasitəsilə Sizin İrana təyin etdiyiniz nümayəndə heyyətinə mükəmməl surətdə təqdim edək.

Azərbaycanlılar tarix boyu İranda müasirləşmənin və demortikləşmənin önündə aparıcı millət olublar. Lakin indi azərbaycanlılar İranda bütün hüquq və azadlıqlardan məhrum edilərək üçüncü dərəcəli əhali səviyyəsinə məruz qalıblar. Soydaşlarımız ən ibtidai insan haqlarından məhrum edilərək öz ana dillərində təhsil almaqdan tutmuş bütün milli adət-ənənələrindən uzaqlaşdırılmaq siyasətinə məruz qalmaqadırlar. Soydaşlarımız İranda öz milli haqlarını əldə etmək üçün sivil yollarla, beynəlxalq konvensiyalara əsaslanaraq mübarizə aparırlar və bütün insan haqları təşkilatlarında o cumlədən Birləşmiş Millətlər Təşkilatından xahiş edirlər ki, İranda qeyri-fars millətlərin, o cümlədən, 35 milyon Azərbaycan Türklərinin milli azadlıq hərəkatına öz hüquqi dəstəklərini əsirgəməsinlər.Güney Azərbaycan İranın şimal qərbində yerləşir. Mərkəzi hakimiyyətin hər zaman milli ayrı seçkilik nəticəsində iqtisadi, siyasi cəhətdən təziqlərə məruz qalmaqdadır. İndiki rejim hakimiyyətə gəlmədən öncə, yəni 1979-ci ilə qədər Güney Azərbaycan İranın iqtisadi, siyasi və mədəniyyət sahələrində öndə gedən bölgələrdən hesab olunurdusa 1980-ci ildən başlayaraq Azərbaycanın iqtisadiyyatı, milli sərvətləri, təbiəti məqsədli şəkildə İran rejimi tərəfindən dözülməz həddə viran edilməkdədir. İran rejiminin irqçi siyasəti nəticəsində Azərbaycan əhalisi öz bölgələrində sosial çətinliklərdən və işsizlikdən məcbur olaraq İranın fars bölgələrinə (İsfəhan, Kirman, Yəzd, Rəfsəncan və s.) köçməyə məcbur olaraq milli asimilasiyaya məruz qalırlar. Keçmişdə Azərbaycanlılar İran dövlətində yüksək postlarda çalışsalar da, son illərdə Azərbaycanılar dövlətin aparıcı kadrları arasında ən az təmsil olunurlar. Bununda səbəbi Azərbaycanılar öz milli haqlarınının İran rejimi tərəfindən pozulmasına qarşı etiraz etməsidir. Əhmədinəjad hakimiyyəti Azərbaycan Türklərinin yüksək dövlət postlarında təmisil olmasından çəkinir. İran rejiminin anti Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanın təbiətinə və ekologiyasına da ciddi təhlükələr yaranıbdır. Belə ki, dünyda ən böyük duzlu göl olan Urmu gölü məqsədli şəkildə qurudularaq Azərbaycanın və bölgənin ekologiyasına, təbiətinə ciddi təhlükə yaradıbdır. Urmu gölünə axan çayların qarşısı alınaraq göl qurumaq təhlükəsilə üz-üzə qalıb. Yerli əhalinin etirazlarına məhəl qoymayan rejim etiraz edənlrə qarşı həbs, işgəncə və ən ağır cəza üsullarından istifadə edərək soydaşlarımızı susdurmağa çalışır.

Azərbaycan əhalisinin dili Azərbaycan Türkcəsidir. Bu dil 29 Türk etnosunun bir qoludur XII əsrdən bu dil indiki İran adlanan ölkədə bütün sənədlər bu dildə yazılıb. XV-ci əsrdə hakimiyyətə gələn Səfəvilər dövlətinin dövlət dili Azərbaycan Türkcəsi olmuşdur. 1925-ci ildə Pəhləvilərin hakimiyyə gəlişilə fars dili İrannın rəsmi dili elan olunduqdan sonra Azərbaycan Türkcəsində təhsil və yazışma qadağan edilibdir. Bir halda ki, müasir İran tədris metodu məhz Təbrizdə Azərbaycan Türkcəsində Mirzə Həsən Rüşdiyyə tərəfindən təsis edilmişdir. İran Konstitusiyasının 15-ci madəsində İranda qeyri-fars millətlərin öz ana dillərində təhsil almağına icazə verilsə də, 32 il ərzində bu qanun icra olunmayıb və bu qanunun icrasını tələb edən insanlara qarşı ciddi cəzalar tədbiq olunmaqda davam edir. İran dövləti Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bütün konvensiyalarına qoşulmağına baxmayaraq həmin öhdəliklərin heç birini bu günə qədər yerinə yetirməyib. 1999-ci ildə BMT 2001-ci ildə YUNESCO  bütün dövlətlərdən tələb edib ki, millətlərin öz ana dillərində təhsil alması və milli adət-ənənəlrinin qorunub saxlanması və inkişaf etdirilməsinin təmin etməlidir. Amma bütün bunlara baxmayaraq İran rejimi qeyri- fars millətlərin nə dilinə, nə də milli adət-ənənələrinə laqeyd yanaşaraq onların dilini, mədəniyyətini asimilasiyya məruz qoyaraq məhv etməyə çalışır və İranda olan qeyri-fars millətləri farslaşdırmaq və onları “İranlı” adı altında əritmək niyyətinddir.

İran rejiminin qeyri farslara qarşı təhqirləri həm mətbuatda, həm də başqa Kütləvi İnformasiya Vasitələrində öz əksini tapmaqdadır. Azərbaycan Türkləri rejimin bu qeyri-insani siyasətinə qarşı öz etirazlarını sivil olaraq bildirməkdədir. Lakin İran rejimi polis gücünə söykənərək milli ayrıseçkiliyə etiraz edənləri Allaha qarşı çıxmaqda ittiham edərək ağır ittihamlara məhkum edir və onlara qarşı işgəncə və təziqlər edirlər. İranda öz tarixi torpaqlarında yaşayan Türklər, Ərəblər, Bəluçlar, Türkmənlər, Lorlar və Kürdlər bütün milli haqlardan məhrum ediliblər. Dini baxımdan da bu xalqların ayrıseçkilyə məruz qaldıqının şahidiyik. Belə ki, İranda Bəhayilər, Yəhudilər, Sunni müsəlmanlar və s. ciddi təziqlərə məruz qalırlar.

Biz Birləşmiş Millətlər Təşkilatından xahiş edirik:

1.    İran həbsxanalrında milli haqlarını tələb etdiyinə görə saxlanınan insanalrı azad edilsin.

2.    İranda qeyri Fars millətlərə qarşı ayrı seçkilyə son qoyulsun.

3.    İranda Beynəlxal konvensiyalara özəliklə milli və mədəni haqlarla əlaqəli qanunlar icra olunsun.

4.    Azərbaycan dilində təhsil rəsmi şəkildə icra olunsun.

5.    Qeyri Fars millətlərə qarşı milli və iqtisadi təziqlərə son qoyulsun.

6.    İran mətbuatında qeyri fars millətlərə təhqirə son qoyulsun.

Hörmətlə : Güney Azərbaycan Milli Azadlıq Cəbhəsi

Tərcümə etdi

Əlirza Amanbəyli

DAİM