Türkiyə-İraq münasibətlərində yeni dönəm PKK-nın növbəti məkanı hara olacaq? Türkiyə-İraq münasibətlərində yeni bir dönəmin başlamaqda olduğunu deyirlər. Türklərin Quzey İraq rəhbərliyi ilə PKK məsələsində razılığa gəldiyi barədə məlumatlar yayılıb. Bu məlumatlar çoxlarında anlaşılmazlıq hissi oyatsa da, doğruluğuna inananlar daha çoxdur. Məsud Bərzaninin PKK ilə münasibətlərə yenidən baxmaq qərarının Türkiyədə polis məntəqəsinə terrorçuların hücum etməsindən sonra gəldiyini deyirlər (söhbət Ağtütün kəndi yaxınlığındakı polis məntəqəsindən gedir). Bu hadisədən sonra Məsud Bərzaninin PKK-nın kürdlərin fəaliyyətinə mane olduğu haqqında fikirlər işlətdiyini danışırlar. Yəni PKK-ya münasibət kürdlərin daha sivil üsulla fəaliyyət göstərməsinə yardım bağlılığında danışıqlar masasına yatırılır. Bu məqamı bölgənin siyasi gələcəyi baxımından müşahidəçilər çox əhəmiyyətli sayırlar. Bu arada Türkiyədə PKK-nın siyasi təmsilçisi imici olan DTP partiyasının 5 nümayəndəsi Quzey İraqda M.Bərzani ilə görüşüb və sonra Bağdada gedərək Cəlal Tələbani ilə görüşməli idilər. Ancaq Corc Buşun İraqa qəfil səfəri bu görüşün baş tutmasını təxirə salıb. C.Buş vida səfəri edib. Ancaq diqqətlər yenə də terror məsələsində İraqla Türkiyənin ortaq nəticəyə gəlib-gəlməməsinə yönəlib. Deyilənə görə, İraq PKK-nın 153 nəfərlik rəhbər kadrının üçüncü ölkəyə getməsini təşkil edəcək. Qalanlar isə Türkiyəyə dönə bilərlər. Lakin onlardan yalnız cinayət işləməyənləri Türkiyə qəbul edəcək. Cinayət işləyənlər məhkəmə qarşısında cavab verməlidirlər. Deməli, İraq və əsas da Quzey İraq yerli hökuməti yalnız PKK-nın öz ərazisindən çıxmasını tələb edir. Onların Türkiyəyə təhvil verilməməsi bu anlama gəlir. Üçüncü ölkədən Türkiyəyə qarşı PKK-nın aksiyalar təşkil etməsini isə kimlərin əngəlləyəcəyi aydın deyil. Bu ölkə çox güman ki, Ermənistan olacaq. O baxımdan PKK məsələsi Güney Qafqaz üçün aktual problemə çevrilə bilər. Hər bir halda kürdlərin bu hadisələrdən öncə bir yerə toplaşacağı haqqında informasıyalar yayılır. Bütün bu olayların siyasi məntiqi nələrdən ibarətdir? Geosiyasi olaraq PKK-nın bu formada aradan çıxarılması Türkiyədə və Yaxın Şərqdə kürd məsələsini hansı müstəviyə atacaq? Demokratik yolla kürd məsələsini çözmək nə deməkdir? Bu kimi sualların cavabı hələlik tam aydın deyil. Hətta daha təhlükəli proseslərin başlaya biləcəyinin işarətləridir. Məsələ ondan ibarətdir ki, DTP daha hiyləgər və açıq üsulla Türkiyənin bölünməsini təbliğ edir. Bu partiya üzvləri terrorçuları qəhrəman kimi təqdim etməkdədirlər. Onlar 35 min insanın qətlində günahkar olan Abdullah Öcalanı milli lider kimi təbliğ etməkdədirlər. O halda bu kimi siyasiləşmə Türkiyənin və bölgənin başqa dövlətlərinin bölünməsi planlarının sadəcə daha açıq və təhlükəli mərhələyə keçməsi demək deyil ki? Başqa tərəfdən, Türkiyə Quzey İraqdakı kürd rəhbərliyi tanıyırsa, bundan sonra o bölgəni hansı statusda qəbul edəcək? Kərkük məsələsi hələlik qeyri-müəyyəndir. Görünür, Türkiyə bu məsələdə çox israrlı olub və onu hər kəs qəbul etmək zorunda qalıb. Ancaq Kərkükün demoqrafik tərkibi elə dəyişdirilib ki, bir neçə ildən sonra orada referendum keçirilsə, nələr olacağını təsəvvür etmək olar. Türkmənlər öz yurdlarında kürdlər və şiə ərəblərdən sonra üçüncü dərəcəli insanlar kimi qəbul edilirlər. Əslində, bir vaxtlar möhtəşəm Azərbaycan dövlətinin şəhəri olmuş bu yerlərdə yadların bu statusa qaldırılması bəri başdan növbəti tarixi faciənin əsasını qoymaq deməkdir. Bir məsələ tam aydındlr – kürdlərin bir vaxtlar terror üsulu ilə fəaliyyət göstərən təşkilatları və qurumlarını siyasiləşdirirlər. Bu siyasiləşmə nəticəsində bölgənin geosiyasi palitrasının hansı yeni çalarlar alacağını zaman göstərəcək. Bu günlərdən isə o aydındır ki, Məsud Bərzani kimi adamları dövlətlər sviyyəsində qəbul edirlər, onların siyasi güc kimi mövcud olmaq haqqının olmasını tələb edirlər. Eyni haqqa Kərkük, Borçalı, Təbriz, Dərbənd və s. türklərin nədən sahib olmadığını sual etmək lazımdır. Hər bir halda Orta Şərqdə elə bir proses başlayır ki, onun sonuclarını heç kəs deyə bilməz. Bu qeyri-müəyyənlik içərisində qalan bölgənin bütövlükdə taleyi sual altına düşmüş olur. Orxan Güneyli olaylar