“RUSİYA İKİQÜTBLÜ DÜNYAYA QAYITMAQ İSTƏYİR” Zəfər Quliyev: “Qərb dövlətlərindən təhlükəsizlik qarantiyası almalıyıq” Rusiya və Gürcüstan arasında baş verən müharibə tək Qafqazda yox, eyni zamanda dünya birliyi ilə Rusiya arasında gərginlik yaradıb. Rusiyanın separatçı rejimlər olan Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini tanıması labüd gərginliyi daha da artırdı. Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev Xarici İşlər Nazirliyinə separatçı rejimlərlə diplomatik əlaqələrin qurulması istiqamətində göstəriş verib. Rusiyanın bu davranışı həm Gürcüstanın, həm də dünya birliyinin kəskin narazılığı ilə qarşılanıb. Qərb ekspertlərinin qənaətinə görə, Rusiyanın atdığı bu addım sovet respublikalarında digər dondurulmuş münaqişələrə də təsirini göstərə bilər. Belə ki, Dağlıq Qarabağ və Dnestryanı bölgədəki separatçı rejimlərin müstəqillik haqda tələblərinin yenilənəcəyi istisna edilmir. Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyinin tanınmasından sonra Cənubi Qafqazda proseslərin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyinə aydınlıq gətirmək məqsədilə politoloq Zəfər Quliyevə müraciət etdik. Z.Quliyev Qafqazda çox mürəkkəb vəziyyətin yarandığını bildirdi: “Rusiya yeni təxribatlar törədərək Qafqazda mövqelərini gücləndirməyə çalışır, ancaq Qərbin təziyqinə tab gətirməyib geri də çəkilə bilər. Belə bir vəziyyətdə proqnoz vermək çətindir. Amma Cənubi Qafqazda, ümumiyyətlə isə postsovet məkanında yeni bir siyasi konfiqurasiya yaranır. Bu regionda heç bir dövlət özünün daxili sabitliyinə güvənə bilməz. Moskva açıq-aşkar sovet dövründəki imperiya siyasətinə keçib. Rusiya yenidən ikiqütblü dünya yaratmaq və bir qütbün liderinə çevrilmək istəyir. Sovet dönəmində də Rusiyaya beynəlxalq normalara riayət etməyən diktator rejimlər dəstək verirdi. Onlar Rusiyadan hərbi yardım alaraq ona sığınırdılar”. Politoloq Rusiyanın həmin vəziyyəti yenidən bərpa etmək istədiyini bildirdi: “Ağılsız qərar verməklə Rusiya Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini tanıdı. Moskva bütün dünyaya postsovet məkanında təsirini gücləndirmək imkanının olduğunu nümayiş etdirməyə çalışır. Rusiyanın apardığı siyasət qarşısanda Qafqaz ölkələri sərt seçim qarşısanda qalırlar. Birinci seçimə görə, həmin dövlətlər Moskvanın təzyiqinə təslim olmaldırlar. Bu da müstəqilliyi itirmək və eyni zamanda Azərbaycanda Dağlıq Qarabağ, Moldovada Dnestryanı və Ukraynada Krım kimi problemləri Rusiyaya tapşırmaqla Gürcüstanın vəziyyətinə düşmək təhlükəsini yaradır. İkinci seçim odur ki, prinsipial olaraq dövlət maraqlarını qorumaq və aparıcı Qərb dövlətləri və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən təhlükəsizlik qarantiyasın qazanmaq lazımdır”. Politoloq riskli bir dövrə keçdiyimizi də vurğuladı: “Bu dövrdə cürbəcür təzyiqlər ola bilər. Heç bir dövlət özünü bu təhlükələrdən tam sığortalaya bilməz. Hətta ərazi, hərbi və insan potensialı cəhətdən güclü olan Ukrayna da bu cür təhlükə qarşısındadır. Ona görə də Ukrayna Qərb ölkələrindən ciddi hərbi dəstək qazanmağa çalışır. Azərbaycan da faktiki olaraq belə bir seçim qarşısındadır. Azərbaycan müstəqilliyini qorumaq naminə, Qarabağ məsələsi və gələcəyini fikirləşərək seçim etməlidir. İndiki dövrdə ölkənin manevr imkanları məhdudlaşıb. Həm Moskva, həm də Qərb ölkələri seçim etməyi tələb edirlər. Ona görə də belə bir dramatik vəziyyətdə hər şey gözləmək olar. Mənə elə gəlir ki, Azərbaycan GUAM çərçivəsində imzaladığı sənədlərə riayət edərək Gürcüstanla bağlı əməkdaşlıq təcrübəsini və qərbyönlü siyasəti nəzərə alaraq çalışmalıdır ki, Rusiyaının təzyiqləri qarşısında mövqelərini itirməsin. Rusiya faktiki olaraq şantajla məşğuldur. Postsovet ölkələri Rusiyanın təzyiqləri qarşısında möhkəm dayansalar, Rusiya uduzacaq. Onun qəbul etdiyi qərar bumeranq kimi gec-tez Rusiyanın özünə zərbə endirəcək". Z.Quliyevin sözlərinə görə, əgər Buxarest sammitində Gürcüstanla Ukrayna NATO-ya qəbul edilsəydi, Rusiya bu cür açıq formada Gürcüstana təzyiq edə bilməzdi: “Bu zaman Rusiya öz qarşısında NATO-nu görəcəkdi. Eyni zamanda Gürcüstanın acı təcrübəsindən onu da nəzərə almaq lazımdır ki, NATO-ya yol bir az uzundur. Bu qurumun da öz nizamnaməsi və ora daxil olmaq üçün prosedur qaydaları var. Ölkədə hərbi islahatlar keçirilərək NATO standartlarına uyğunlaşmaq lazımdır. Moskva NATO-ya qəbul prosesinin uzunluğundan istifadə etdi və Gürcüstanı cəzalandırmağa çalışdı. Buna görə də Azərbaycan NATO-ya inteqrasiya yolunu davam etdirməlidir. Eyni zamanda hesab edirəm ki, Azərbaycan bu yolu ehtiyatla getməlidir. Populist bəyanatlar heç nə vermir. Azərbaycanın başqa yolu yoxdur”. Leyla İLQAR musavat