GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, "Wereldregio" qəzetinin əməkdaşı, Hollandiyanın “On File” jurnalistlər birliyinin üzvü Vüqar Abbasovdur.

- Sizcə, Fransa parlamentinin qəbul etdiyi qərara qarşı türk dünyası vahid mövqeyini ortaya qoydumu?-Fransanın qəbul etdiyi qərar bütün Türk dünyasını hiddətləndirir. Əslində, Türk dünyasi deyincə, mətbuatda və sosial şəbəkələrdə, eləcədə də Türk Televiziyalarında Türkiyə və Azərbaycandan başqa bu qərara etiraz edən başqa bir dövlət görmədim. Ancaq etməli idilər. Türk dünyasi doğrudan da böyükdür. Sadəcə bütün Türklərin Türk olduğunu dərk etməsi və bundan qürur duyması lazımdır. Bir şeyi də var ki, istər Fransada, istərsə də Avropanın başqa dövlətlərində (eləcədə Amerika Birləşmiş Ştatlarında) biz Türklərin, Azərbaycandan və Türkiyədən müxtəlif səbəblərdən köç etmiş Türklərin sayı yetərincədir və mənfur ermənilərdən kifayət qədər çoxdur. Türk dünyasının əleyhinə qəbul edilmiş bu və digər qərarların siyasi məqsədlə, seçkilərdə səs toplamaq məqsədilə atıldığı da kimsəyə sirr deyil. Bu vasitilə avropa və amerikalı siyasətçilər ermənilərin səslərini almağa çalışırlar.

- Bəs nə üçün avropalı və amerikalı siyasətçilər bizlərin deyil, düşmənlərimizin səsinə ehtiyac duyur, onların könlünü xoş edib, səslərinə sahib çıxmaq istəyirlər? Nədir bu “sevgi”nin səbəbi? - Gerçəklikdə, səbəb çox sadədir. Biz Türklərin çoxusu sadəcə müvəqqəti yaşayış şəxsiyyət vəsiqəsi ilə yaşamağa üstünlük vermişik. Qısaca Türkiyədən olan Türklər barədə öz subyektiv (şəxsi, zehni) düşüncələrimi bildirmək istəyirəm ki, bunun reallığı əks etdirdiyinə şübhəm yoxdur. Bu yaxın vaxtlara kimi Türkiyədən olan Türklər vətəndaşlığa önəm vermirdilər. Avropanın bir çox ölkələrində kiminsə vətəndaşlığa müraciət etməsi üçün mütləq vətəndaşlıq imtahanı verməsi və müvafiq diplomu (mədrək) təqdim etməsi tələb olunur. Qandaşlarımız isə dili öyrənib imtahan verməyə tənbəllik edir, sadəcə pul qazanmağa üstünlük verirlər. Bunu mənim söhbət etdiyim bir çox Türkiyə Türkü də təsdiq edir. Xüsusən qadınların əksəriyyəti kimsə ilə ünsiyyətdə olmur, yalnız öz həmyerliləri olan insanlarla kifayətlənirdilər. İşə getməkdən isə, əksər vaxtlarda söhbət belə gede bilməzdi. Bu isə öz növbəsində dili öyrənməkdə müəyyən çətinliklər yaradır və lazım olan imtahanı vermək isə demək olar mümkünsüzləşir. Doğrudan da çox yaxşı haldır ki, son vaxtlar bu kimi halların getdikcə azalması müşahidə olunur. Təbii ki, burada Avropa dövlətlərinin qanunları sərtləşdirməsi də rol oynayır ki, bu da avropalılarin özləri də bilmədən, bizim xeyrimize işləyir.- Maraqlıdır, bəs Azərbaycandan olan Türklər nə üçün vətəndaşlığa baş vurmurlar? - Bir şeyi etiraf etmək lazımdır ki, söhbətin açdığım insanlar imkan daxilində dili öyrənməyə çalışır və lazımı imtahanları verməyə səy göstərirlər. Bəziləri buna bir qədər tez, bəziləri isə bir qədər gec nail olurlar. Yəni, əslində vətəndaşlığa müraciət etmək üçün heç bir problem qalmır. Sual olunur, bəs nə üçün əksər vaxtı vətəndaşlığa müraciət etmilər? Öz şəxsi təcübəmdən və söhbət etdiyim bəzi insanların mənə dediklərindən gəldiyim nəticə odur ki, bizlər Azərbaycan vətəndaşlığımızı itirmək istəmirik. Türkiyədən fərqli olaraq, bizdə iki vətəndaşlıq yoxdur. Düşünürəm ki, Azərbaycan milli məclisi bu barədə məsələyə yenidən baxmalıdır. Ancaq ümummili məsələlərdə bir qədər fərqli yanaşmaq lazımdır. Tam məsuliyyətimlə deyirəm ki, ikili vətəndaşlıq haqqında qanun qəbul olunarsa, tezliklə hər yerdə vətəndaşlığı olan insanlarımızın sayı artar. İnsanlarımız seçib seçilmək hüququna nail olar. Bu isə öz növbəsində avropalı və amerikalı siyasətçilərin bizlərlə hesablaşmasına şərait yaradar. Sonda bundan bəhrələnən yenə də dövlətimiz, millətimiz bütün türk dünyası, yəni bizlər olarıq. Daha oturub hansısa avropalı dövlətinin əleyhimizə çıxartdıqları qərarları müzakirə edib, qarşılıqlı addımlar atmaq barədə düşünmərik. Bir daha Azərbaycan Respublikasının (cümhuriyyətinin) Milli Məclisi bu haqda qanun qəbul etsə çox yaxşı olar. Bizlər, avropada yaşayan türklər üçün deyil, Azərbaycan və bütün türk dünyası üçün bu lazımlı addımdır.

Onu da əlavə edim ki, bununla bağlı mən Milli Məclisin üzvü Qənirə Paşayevanın facebookdakı səhifəsində ona müraciət etmişəm. Heç kimdən çəkinmədən etiraf edirəm ki, bu xanım deputatın bir çox sahələrdə fəaliyyəti məni qane edir. Məndə, bu iqtidadırsa pis, müxalifətdirsə yaxşı və yaxud əksinə, müxalifətdirsə pis, iqtidardadırsa yaxşıdır, kimi kompleks (zehni üsul) yoxdur. Millətini sevən insana harada olmağından asılı olmayaraq hörmətlə yanaşmışam. Mövzudan çox kənarda çıxmamaq şərti ilə fikirlərimi bölüşdüm. - Diaspor fəaliyyətində milli birlik yaratmaq üçün nə etmək lazımdır?- İlk öncə onu bildirim ki, diasporda iqtidar və müxalifət ayrımçılığına son qoyulmalıdır. Bu olmasa hansısa diaspor fəaliyyətindən danışmaq yersizdir. Necə deyərlər “bizdən olmayan düşməndir” məsələsi aradan götürülməlidir. 

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk