SON XƏBƏRLƏR

Təcridə doğru yuvarlanan İrana bir triliyon lazımdır

2021.10.20, 07:36
Təcridə doğru yuvarlanan İrana bir triliyon lazımdır

Gunaz.tv

GünAz TV: Sürətlə silahlanma ölkə iqtisadiyyatının bütün uğuralarını alt-üst edir. Bu hərbi avadlanlığı  (təchizatı) stanı alan ölkələr üçün əsl faciə sayılır.

Bu faktı (vaqeiyyət) özündən razı hakimiyyətlərin devrilməsini və qorxunc imperiaların dağılması artıq tarixdə çoxdan təsdiqləyib. Çünki sürtələ silahlanıb, bütün dünyanı özünə düşmən saymaq cəmiyyətin yoxsullaşmasına, çoxsaylı sosial problemlərin yaranmasına səbəb olur.

Ötən həftə İran hakimiyyəti yeni silahı silahı, ballistik raketi «uğurla» sınaqan çıxardığını bəyan etdi. Onu da qeyd edək ki, bu rejim hər ay yeni silah kəşf etdiyini bildirir. Bəs, bu hal ölkə iqtisadiyyatını yeyib-dağıtmırmı? Tehran hakimiyyətinin israrla həyata keçirmək istdəyi atom-nüvə proqrammı da ölkə iqtisadiyyatına ucuz başa gəlmir.

Yaponniyada çıxan «Sankei Shimbun» qəzetinin məlumatına əsasən, son iki ildə İran Şimali Koreyadan iri həcmdə, 2 milyard dollar dəyərində zənginləşdirilmiş uran alıb. Həmin uran Şimali Koreyanın Yonqbyun rayonundakı nüvə obyektində zənginləşdirilib. Hər il bu ölkəyə tədarük olunmuş uranın pulunu ödəmək üçün İran nümayəndələri gəlir.

İranın informasiya mənbələri isə bildirib ki, İslam Respublikası (Cümhuriyyəti) maliyyə və iqtisadiyyat nazirinin müavini, sərmayə, iqtisadi və texniki yardım təşkilatının başçısı B.Əlişir Güney Azərbaycanın Urmiya şəhərində keçirilən tədbirdə bəyan edib ki, ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün bir trilyon dollar sərmayə lazımdır. Onun sözlərinə görə, növbəti beşillikdə iqtisadi proqramı həyata keçirmək üçün özəl sektor (bəxşe xüsusi) və bankların 600 milyard dollara yaxın sərmayə qoymaq imkanı var: «Ancaq bu yöndə uğur əldə etməkdən ötrü qalan səomayənin xarici mənbələrdə axtarmaq lazımdır».

O, həmin proqram çərçivəsində yeni iş yerlərinin açılması, işgüzar şəraitin yaxşılaşdırması da nəzərdə tutulub.

Nazir müavinin etirafından belə çıxır ki, İranın 400 milyard dollar xarici yatrıma ehtiyacı var.

İslam Respublikasının neft naziri Məsud Mirkaziminin dediyinə görə, beşinci beşillikdə neft  - qaz sənayesinin inkişafına isə 150 milyard dollarlı sərmayə qoyulmalıdır. Onun sözlərinə görə, bu sahəyə xarici sərmayə gəlirin artmasına səbəb olar, eyni halda ölkə iqtisadiyyatının kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və  başqa bu kimi sahələrinə yatrım imkanları yaradar : «Neft-qaz sənayesinə sərmayə qoyuluşu həm də yeni iş yerləri deməkdir. Ancaq xarici sərmayə cəlb edilməzsə, onda gerçəkləşdirilməsi vacib layihələrin həyata keçməsində gecikmə yarancaq, bu isə başqa problemlərin həllini uzadacaq».

Hələ ötən ilin sonunda ABŞ  (Amerika Birləşmiş Ştatları) dövlət katibinin siyasi məsələlər üzrə müavini Uilyam Börns Konqresin xarici məsələlərlə bağlı palatasında dinləmələr zamanı demişdi ki, tərəfkeşləri ilə birlikdə onlar İranın atom –nüvə probleminin diplomatik yolla həllinə çalışırlar: «İran ciddi müzakirələrdə iştirak etmək istəyirsə, o zaman diplomatiki danışıqlar üçün də vaxt var».

U.Börnsün sözlərinə göər, ABŞ və Avropa Birliyinin tətbiq etdiyi sanksiyalar İrana on  milyardlarla dollara başa gələ bilər : «Etibarlı dəyərləndirməyə əsasən, İran energetika sahəsinə qoyulacaq 50-60 milyard dollardan məhrum ola  bilər».

İran İslam Respublikasında bu inqilabın 32-ci ildönümü qeyd edilir. Adətən vətəndaşlar belə bir gündədünyanın çeşidli dövlət və beynəlxalq birliklərin təbriklər eşidir. Ancaq İran ictimaiyyəti «sanksiya», «boykot» kimi ifadələri belə bir bayramda da eşitməkdədir.

İran hakimiyyətinin apardığı xarici və daxili siyasət, sürətlə silahlanması, atom-nüvə proqramında şəffaflığın təmin olunmaması, demokratik dəyərlərin gerçəkləşməsinə şərait yaratmaması, müxalif düşüncəliləri davamlı surətdə basqı altında saxlaması, edam hökmləri və onun icrası, daş-qalaq və s. bu sayaq əməlləri ucbatından Avropa Birliyi (AB) İslam Respublikasının 32-ci ilönümünü də bayramı boykot etdi.

Bunu Tehrandakı diplomatik mənbələr bildirib : «Avora Birliyinin bütün üzvləri inqilabın 32-ci ilönümü ilə bağlı Tehran, Brüssel və Cenevrədə keçirilən istənilən tədbiri boykot edib».

AB-nin (Avropa Birliyinin) təhlükəsizlik üzrə siyasi komitəsi bu addımı  Zəhra Bəhraminin dar ağacından asılmasına etiraz olaraq atıb.

Xatırladaq ki, bir müddət öncə Zəhra Bəharmi barəsində İslam Respublikasının İnqilab Məhkəməsi ölüm hökmü çıxarmışdı.

45 yaşlı bu qadın narkotik maddələrin qaçaqmalçılığında günahlı bilinərək, dar ağacından asılıb.

«HRANA» -nın («Human Rights Activists News Agency») məlumatına əsasən, o, 2009-cu ilin «Aşura» günü keçirilən etiraz aksiyası zamanı tutlanların arasında olub. Etirazçılarla hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşları arasında baş vermiş həmin toqquşmada 15 nəfər həlak olumuş, 300 nəfər isə tutulmuşdu.

Niderland hakimiyyəti Zəhra Bəraminin həbsindən bir il sonra xəbər tutub. Məhkəmənin qərarına əsasən, müttəhimin əmlakı, o cümlədən şəxsi avtomobili və maliyyə vəsaiti  müsadirə olub. Niderland səfirliyinin məsələyə müdaxiə etmək cəhdi uğursuzluqla başa çatmışdı. İran hakimiyyəti Zəhra Bəraminin ikili vətəndaşlığını tanımaqdan imtina etmiş,. İslam Respublikasının qanunlarına əsasən, İran əsilli, eyni zamanda başqa dövlətin vətəndaşı olanları yalnız İran vətəndaşı kimi tanınıdığını bildirmişdi.

Edam hökmünün icrasından sonra Niderland İranla bütün əlaqələri kəsdiyin bəyan etdi.

Hollandiya xarici işlər naziri Uri Rozental sözlərinə görə, Niderland hakimiyyəti Tehranın bu davranışından hiddətlənib : «İran hakimiyyəti Zəhra Bəraminin qohumlarına belə hörmət etməyib.Məlumatlara görə, onu məlum olmayan yerdə dəfn ediblər. Nə qızına, nə də başqa qohumlarına dəfndə iştiraka icazə verməyiblər».

ABŞ dövlət katibinin müavini Uilyam Börns isə bildirib ki, İslam Respublikası beynəlxalq ictimaiyyətlə əməkdaşlıq etməzsə, o zaman İranın təcridi daha da kəskinləşəcək.

«Altılıq» (BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri və Almaniya) bu məsələdə həmrəydir. Seçim İranındır;onlar Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin, BMT (Sazemane Meləle Mottəhed) Təhlükəsizlik Şurasının tələbələrinə cavab olaraq, beynəlxalq öhdəlikləri yerinə yetirməlidirlər»-deyə, amerikalı diplomat söyləyib.

Börnsin sözlərinə görə, İran beynəlxalq ictimaiyyətin suallarına müsbət cavab versə, onda məsələ diplomatik yolla dəqiq  həll olunacaq: «Bu həm İranın, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin maraqlarına uyğundur. Başqa yol isə İslam Respublikasını təcridin gücləndirilməsidir». Sədrəddin Soltan

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar